Sau bốn năm làm việc trong lĩnh vực sản xuất và đánh giá hệ thống an toàn thực phẩm, Nguyễn Phương Thảo – cựu sinh viên Gen 7 ngành Khoa học và Công nghệ Thực phẩm, USTH – quyết định trở lại trường để theo học chương trình Thạc sĩ Đảm bảo chất lượng và An toàn thực phẩm. Với Thảo, lựa chọn này được hình thành dần từ những trải nghiệm nghề nghiệp và mong muốn tiếp tục đào sâu chuyên môn.
Từ vận hành sản xuất đến đánh giá hệ thống
Nguyễn Phương Thảo, cựu sinh viên Gen 7 ngành Khoa học và Công nghệ Thực phẩm tại USTH, niên khóa 2016-2019. Sau khi tốt nghiệp, cô có khoảng bốn năm làm việc trong lĩnh vực sản xuất và đánh giá hệ thống trước khi trở lại USTH theo học chương trình Thạc sĩ Đảm bảo chất lượng và An toàn thực phẩm.
Trong quá trình học Thạc sĩ, Thảo nhận học bổng Tiếp nối PS3 (PS – Pathway to Success Scholarship) – học bổng dành cho cựu sinh viên USTH tiếp tục học tập và phát triển chuyên môn tại trường. Bước sang năm thứ hai, nhờ duy trì kết quả học tập tốt, cô tiếp tục nhận học bổng khuyến khích học tập tương đương 80% học phí.
Sau khi tốt nghiệp, Thảo bắt đầu hành trình nghề nghiệp tại Olam International ở Biên Hòa, Đồng Nai với vị trí Giám sát sản xuất. Trong một năm phụ trách khu vực đóng gói tại nhà máy chế biến hạnh nhân, cô trực tiếp đưa những kiến thức đã học vào môi trường sản xuất. Công việc bao gồm giám sát dây chuyền, điều hành nhân sự và theo dõi nhật ký sản xuất để tổng hợp báo cáo sản lượng theo ngày, tuần và tháng.
Bên cạnh mảng vận hành, cô thường xuyên phối hợp với bộ phận Đảm bảo chất lượng (QA) trong các công tác như xây dựng Quy trình vận hành chuẩn (SOP) và giải quyết khiếu nại từ khách hàng. Ở mảng xử lý sự cố, Thảo tham gia phân tích nguyên nhân gốc rễ nhằm xác định đúng vấn đề và đề xuất giải pháp khắc phục. Quá trình này giúp cô nắm vững toàn bộ quy trình sản xuất cũng như các tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc ở từng công đoạn.
Sau đó, Thảo chuyển sang một hướng đi khác khi gia nhập Viện Nghiên cứu Phát triển Tiêu chuẩn Chất lượng (ISSQ) với vai trò Chuyên gia đánh giá (Auditor). Trong khoảng ba năm, công việc đưa cô đến với nhiều doanh nghiệp, sản phẩm và quy trình khác nhau, trực tiếp đánh giá hệ thống quản lý theo các tiêu chuẩn như HACCP và ISO 22000.
Nếu trải nghiệm tại nhà máy giúp Thảo hiểu một quy trình từ bên trong, công việc Chuyên gia đánh giá lại cho cô cơ hội quan sát cách các doanh nghiệp xây dựng và vận hành cả một hệ thống.
Động lực thúc đẩy nâng cấp kiến thức chuyên môn
Càng gắn bó với công việc, Thảo càng có thêm những câu hỏi về chuyên môn và mong muốn tìm hiểu sâu hơn những vấn đề mình gặp trong thực tế. Đây cũng là lúc cô bắt đầu nghĩ nghiêm túc về việc học tiếp, không phải để thay thế kinh nghiệm đã có, mà để mở rộng nền tảng kiến thức và chuẩn bị tốt hơn cho hướng phát triển lâu dài.
Không có một sự kiện cụ thể nào khiến mình đột nhiên nghĩ rằng phải học Thạc sĩ”. Với Thảo, quyết định này đến dần sau khoảng bốn năm đi làm, khi những trải nghiệm nghề nghiệp giúp cô xác định rõ hơn mình muốn tiếp tục theo đuổi lĩnh vực nào và cần bổ sung điều gì cho chặng đường phía trước.
Vì vậy, khi tìm kiếm một chương trình Thạc sĩ, Thảo đặt ra hai tiêu chí chính: nội dung đào tạo phù hợp với định hướng nghề nghiệp và môi trường học tập bằng tiếng Anh. Đây cũng là ngôn ngữ cô thường xuyên sử dụng khi tiếp cận các tiêu chuẩn, quy định và tài liệu chuyên ngành trong công việc.
USTH đáp ứng đồng thời cả hai yêu cầu đó. Năm 2024, sau khoảng bốn năm rời giảng đường, Thảo trở lại trường với tư cách học viên cao học của chương trình Thạc sĩ Đảm bảo chất lượng và An toàn thực phẩm (FSQA). Được triển khai từ năm học 2024–2025, chương trình được giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh, với sự tham gia của các giáo sư, chuyên gia và nhà khoa học đến từ Việt Nam, Pháp, Ý và các đối tác quốc tế.
Không chỉ tập trung vào kiến thức chuyên sâu về đảm bảo chất lượng và an toàn thực phẩm, chương trình còn mở rộng sang những vấn đề ngày càng quan trọng của hệ thống thực phẩm như an ninh thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững. Học viên có cơ hội tiếp cận kiến thức từ các chuyên gia của Viện Kiểm nghiệm An toàn Vệ sinh thực phẩm Quốc gia (NIFC), Trung tâm Mã số Mã vạch Quốc gia và ESIAB thuộc Bretagne INP (Pháp), đồng thời tích lũy kinh nghiệm thực tế qua hai kỳ thực tập trong và ngoài nước với tổng thời gian chín tháng.
Bên cạnh đó, chương trình được xây dựng theo tiến trình Bologna, sử dụng Khung trình độ châu Âu (EQF) và Hệ thống chuyển đổi và tích lũy tín chỉ châu Âu (ECTS), tạo thuận lợi cho việc công nhận kết quả học tập, chuyển đổi tín chỉ hoặc tiếp tục học tập trong các chương trình quốc tế thuộc cùng hệ thống.
Sau vài năm đi làm, việc học của Thảo cũng có nhiều khác biệt so với thời đại học. Những nội dung từng được tiếp cận dưới góc độ lý thuyết giờ đây được đặt cạnh các tình huống cô từng gặp trong công việc.
Các hoạt động đọc tài liệu, thảo luận và thuyết trình trở thành cơ hội để Thảo kiểm chứng những điều đã biết và tìm cách lý giải sâu hơn cho những vấn đề từng gặp. Đặc biệt, môn Food Quality Management có nhiều điểm giao với công việc trước đây, nhất là khi cô từng đánh giá các hệ thống HACCP và ISO 22000.
Theo Thảo, đây cũng là lợi thế lớn của việc đi làm trước khi học Thạc sĩ: “Mình nghĩ lợi thế lớn nhất của việc đi làm trước khi học Thạc sĩ không hẳn là mình biết nhiều hơn, mà là mình biết mình đang học kiến thức đó để làm gì.”
Học Thạc sĩ khi đã biết mình cần gì
Từ một sinh viên ngành Khoa học và Công nghệ Thực phẩm, bước vào nhà máy, chuyển sang công việc đánh giá và rồi trở lại USTH ở bậc cao học, hành trình của Phương Thảo được nối tiếp bởi những câu hỏi mới ở mỗi giai đoạn nghề nghiệp.
Hiện tại, Thảo đã tạm dừng công việc Chuyên viên đánh giá để tập trung cho chương trình Thạc sĩ. Đặc thù công việc trước đây khó có thể kết hợp với lịch học và thời gian nghiên cứu, đặc biệt trong giai đoạn thực hiện luận văn. Sau khi hoàn thành chương trình, cô dự định tiếp tục phát triển trong lĩnh vực Đảm bảo chất lượng và An toàn thực phẩm, hướng tới những vị trí như quản lý đảm bảo chất lượng thực phẩm.
Nhìn lại hành trình của mình, Thảo cho rằng sinh viên không nhất thiết phải xác định ngay từ đầu mình sẽ làm công việc gì hay có cần học cao học hay không. Những trải nghiệm thực tế có thể giúp mỗi người hiểu rõ hơn về điều mình muốn theo đuổi.
Theo cô, kỳ thực tập, các chuyến đi thực tế, hoạt động nghiên cứu hay chương trình trao đổi đều là những cơ hội đáng tận dụng. Đặc biệt, kỳ thực tập sẽ có giá trị hơn khi được nhìn nhận như một dịp để học hỏi và trải nghiệm môi trường làm việc, thay vì chỉ là một yêu cầu cần hoàn thành để tốt nghiệp.
Bởi với Thảo, học cao học cũng giống như những lựa chọn nghề nghiệp khác: điều quan trọng không phải là đi theo một lộ trình có sẵn, mà là hiểu mình đang cần gì ở bước tiếp theo.
“Mình học Thạc sĩ để làm gì?”
Sau bốn năm đi làm, Phương Thảo đã tìm thấy câu trả lời cho riêng mình: tiếp tục đào sâu kiến thức, củng cố nền tảng chuyên môn và chuẩn bị cho bước tiến tiếp theo trong lĩnh vực mà cô đã lựa chọn từ những ngày đầu bước vào ngành thực phẩm.
