Không gánh nặng tài chính, được tiếp cận hệ thống phòng thí nghiệm hiện đại chuẩn Châu Âu và hướng tới tấm bằng Tiến sĩ quốc tế giá trị – đó là trải nghiệm của Đinh Thị Duyên khi theo đuổi Chương trình liên kết đào tạo trình độ Tiến sĩ theo mô hình đồng hướng dẫn (Co-Tutelles Program – CTP) giữa Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) và Đại học Paris Cité (Pháp). Hành trình học tập luân phiên giữa hai nền giáo dục không chỉ mang lại sự trưởng thành toàn diện về tư duy nghiên cứu mà còn định hình bản lĩnh của một nhà khoa học trẻ luôn hướng về quê hương.
Mô hình “đồng hướng dẫn”: Tối ưu hóa thế mạnh học thuật Việt – Pháp
Sau khi tốt nghiệp Thạc sĩ ngành Khoa học Vật liệu tiên tiến và Công nghệ Nano tại USTH, Đinh Thị Duyên ấp ủ dự định làm tiếp Tiến sĩ. May mắn vào thời điểm đó, PGS.TS. Nguyễn Văn Quỳnh – Trưởng khoa, Khoa Khoa học Vật liệu tiên tiến và Công nghệ Nano, người thầy hướng dẫn Duyên – đã giới thiệu cho cô thông tin về chương trình Tiến sĩ Co-Tutelles. Duyên nhanh chóng nhận ra đây chính là lời giải hoàn hảo cho mong muốn của mình: vừa được vươn ra thế giới nâng cao trình độ, vừa giữ được sự kết nối thường xuyên với gia đình và môi trường làm việc trong nước.
Chương trình đào tạo cho phép Duyên nghiên cứu luân phiên giữa hai quốc gia, mang lại những trải nghiệm bổ trợ đắt giá. Tại Việt Nam, quãng thời gian làm việc tại USTH giúp cô hiểu rõ bức tranh thực tiễn để định hình bài toán nghiên cứu phù hợp với nhu cầu trong nước. Trong khi đó, thời gian làm việc tại Pháp giúp Duyên trực tiếp thao tác trên hệ thống máy móc công nghệ cao như Raman, SEM và đặc biệt là kỹ thuật khắc quang học chùm tia điện tử (e-beam lithography).
“Ở Pháp, nghiên cứu sinh được trao quyền tự vận hành các thiết bị đặc thù và làm việc trong một cộng đồng PhD cởi mở, luôn sẵn sàng hỗ trợ lẫn nhau. Sự kết hợp này giúp em học được cách tư duy logic với số liệu, tuân thủ tiêu chuẩn khoa học quốc tế nhưng luôn gắn liền với tính ứng dụng thực tiễn tại Việt Nam”, Duyên chia sẻ.
“Gỡ” nút thắt tài chính để tập trung theo đuổi đam mê
Một trong những rào cản lớn nhất khiến nhiều tài năng trẻ đắn đo trước con đường làm khoa học chính là áp lực tài chính. Tuy nhiên, cơ chế hỗ trợ toàn diện từ USTH và đối tác Pháp đã giúp Đinh Thị Duyên hoàn toàn yên tâm theo đuổi đam mê mà không cần phụ thuộc vào nguồn tài chính gia đình.
Tại USTH, Duyên nhận mức hỗ trợ 5,5 triệu đồng/tháng từ công việc trợ giảng, cùng kinh phí đề tài giúp cô đảm bảo các chi tiêu hàng tháng. Trong khi đó, mức lương Tiến sĩ 1.700 EUR/tháng tại Pháp vừa đủ để cô đáp ứng mức sống đắt đỏ của thủ đô Paris. Nhờ nền tảng tài chính vững vàng này, Duyên hoàn toàn tập trung cho công việc chuyên môn.
Không dừng lại ở phòng thí nghiệm, khoảng thời gian sinh sống tại Pháp còn mang đến cho Duyên những góc nhìn văn hóa đa dạng. Đó là những buổi picnic ngắm hoa đào nở tại công viên Quận 12 (Paris) cùng bạn bè, những trải nghiệm ngôn ngữ thú vị thường ngày, hay những chuyến đi khám phá các quốc gia Châu Âu. Tất cả đã tạo nên một khoảng thời gian tuổi trẻ trải nghiệm phong phú, giúp cô rèn luyện tính độc lập và khả năng thích ứng linh hoạt trong môi trường quốc tế.
Đề tài y sinh ứng dụng và định hướng trở về cống hiến
Nghiên cứu Tiến sĩ của Duyên tập trung phát triển một loại cảm biến Nano thế hệ mới, giúp “săn tìm” và phát hiện các chất hóa học ở nồng độ siêu nhỏ với độ chính xác cao. Bằng cách kết hợp công nghệ in dấu phân tử và kỹ thuật quang học tiên tiến, thiết bị này có thể nhận diện đúng mục tiêu mà không bị nhiễu bởi các tạp chất khác.
Ứng dụng ban đầu của đề tài là kiểm tra an toàn thực phẩm, giúp phát hiện nhanh phẩm màu độc hại Rhodamine B. Tuy nhiên, giá trị lớn nhất mà nghiên cứu hướng tới là lĩnh vực y tế: đo lường chính xác các chỉ số hormone sinh lý. Đây sẽ là bước tiến quan trọng hỗ trợ chẩn đoán sớm bệnh nội tiết, theo dõi sức khỏe sinh sản, xác định thời điểm thụ tinh nhân tạo và tầm soát các bệnh rối loạn chuyển hóa như tiểu đường hay tuyến giáp.
Bên cạnh giá trị khoa học, đằng sau mỗi bước tiến của đề tài còn là mong mỏi trở về quê hương của cô gái trẻ. Với Duyên, dự định quay lại Việt Nam nghiên cứu và giảng dạy sau khi hoàn thành luận án không chỉ là lời hứa với bản thân, mà còn là lời tri ân sâu sắc nhất gửi tới USTH và các thầy cô – nơi đã tin tưởng trao cơ hội, nâng đỡ và tạo đà cho cô vững bước vươn ra thế giới. Cô mong muốn mang những tri thức, kinh nghiệm tích lũy từ quốc tế trở về gieo mầm, xây dựng nhóm nghiên cứu mạnh và truyền lửa cho các thế hệ sinh viên tiếp theo tại chính ngôi trường đã chắp cánh cho mình.
Gửi gắm tới các bạn trẻ đang cân nhắc con đường học tập quốc tế, Duyên bộc bạch: “Hãy mạnh dạn bước ra khỏi vùng an toàn để vươn ra thế giới, nhưng luôn giữ trọn bản sắc của người Việt – đó là sự chăm chỉ, tinh thần cầu thị và tấm lòng hướng về quê hương. Cứ đi để trải nghiệm, rèn luyện tư duy độc lập và làm việc cùng những đồng nghiệp đa văn hóa. Hãy luôn giữ tinh thần học hỏi, sẵn sàng đón nhận góp ý để hoàn thiện bản thân, và quan trọng nhất là mang những kiến thức, kinh nghiệm tích lũy được trở về phục vụ cho sự phát triển của đất nước.”
Hành trình của Đinh Thị Duyên là minh chứng rõ nét cho thấy: Khi có một mô hình đào tạo chuẩn mực cùng sự đồng hành đúng lúc, các nhà khoa học trẻ hoàn toàn có thể tự tin hội nhập quốc tế và chuẩn bị hành trang vững chắc để trở về đóng góp cho quê hương.
