Giữa dòng chảy hội nhập khoa học công nghệ, việc những tài năng trẻ xuất sắc tu nghiệp tại các nền giáo dục hàng đầu thế giới lựa chọn trở về cống hiến cho quê nhà luôn mang lại niềm tự hào và kỳ vọng lớn. Một gương mặt tiêu biểu cho bước chuyển dịch ấy là TS. Tô Duy Quang – giảng viên Khoa Công nghệ và Kỹ thuật tại Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH). Anh được thu hút và tuyển chọn qua Chương trình tuyển dụng giảng viên, nghiên cứu viên tài năng của nhà trường, mang theo hành trang học thuật phong phú cùng bề dày kinh nghiệm từ các trung tâm nghiên cứu uy tín, danh giá của Pháp, Mỹ.
“Bén duyên” với USTH từ những sinh viên tại École Polytechnique
Mối liên hệ giữa TS. Tô Duy Quang và USTH bắt đầu từ những năm anh làm Tiến sĩ ở Pháp. Tại Trường Bách khoa Paris (École Polytechnique), anh có dịp gặp gỡ nhiều sinh viên USTH cũng đang học tập tại đây. Hình ảnh những người trẻ năng động, giỏi giang giúp anh biết đến USTH và lưu lại ấn tượng đặc biệt về ngôi trường này.
Dù tu nghiệp ở nước ngoài, anh vẫn dõi theo sát sao từng nhịp thay đổi trong nước. Khi Việt Nam dành ngày càng nhiều nguồn lực và đặt khoa học – công nghệ vào vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển quốc gia, anh tin rằng đây là “thời điểm vàng” để quay về và đóng góp bằng chuyên môn của mình.
Trên hành trình tìm “bến đỗ” tại quê hương, anh đã cân nhắc, xem xét một số yếu tố quan trọng về USTH. Anh nhận thấy sự đồng điệu sâu sắc về tầm nhìn và môi trường học thuật. Trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, USTH từ lâu đã trở thành điểm đến lý tưởng cho các nhà khoa học trẻ mong muốn phát triển sự nghiệp nghiên cứu đỉnh cao, với môi trường chuẩn quốc tế cộng hưởng cùng sự đầu tư mạnh mẽ cho nghiên cứu, nằm trong tốp đầu cả nước. Bên cạnh đó, nơi đây mang nét giao thoa văn hóa Việt – Pháp – một sự thân thuộc, gần gũi khi anh cũng từng có thời gian dài học tập, làm việc ở đất nước hình lục lăng này.
Vậy nên, anh quyết định nộp hồ sơ vào Chương trình tuyển dụng giảng viên, nghiên cứu viên tài năng của nhà trường. Chỉ hai ngày sau, anh nhận được phản hồi từ USTH. Ban Giám hiệu đã trực tiếp trao đổi, thể hiện sự cởi mở và trân trọng với ứng viên. Cách nhà trường đón nhận một nhà khoa học trẻ, cùng những điều anh tìm hiểu trước đó, khiến anh thêm tin tưởng và “chốt” lựa chọn USTH cho hành trình “đi thật xa để trở về” của mình.
Tích lũy “đắt giá” từ môi trường nghiên cứu quốc tế
Trước khi trở thành giảng viên USTH, TS. Tô Duy Quang đã gặt hái nhiều thành tích học tập và nghiên cứu nổi bật. Từ thời sinh viên, anh từng giành giải Nhất Kỳ thi Olympic Vật lý sinh viên toàn quốc lần thứ 15, Giải Nhì lần thứ 12.
Anh hoàn thành chương trình Tiến sĩ Vật lý tại École Polytechnique, 1 trong 6 trường thành viên của Viện Bách khoa Paris (Institut Polytechnique de Paris – IP Paris). Trên bảng xếp hạng QS World University Rankings 2026, IP Paris đứng thứ 41 thế giới và thứ 2 tại Pháp.
Sau đó, anh tiếp tục thực hiện nghiên cứu sau tiến sĩ tại Phòng thí nghiệm Albert Fert, thuộc hệ sinh thái nghiên cứu của Thales, CNRS và Đại học Paris – Saclay tại Pháp, trước khi chuyển tới Center for Hybrid, Active, and Responsive Materials (CHARM) thuộc Đại học Delaware, Mỹ.
Nền tảng nghiên cứu vững chắc cùng uy tín chuyên môn của anh được minh chứng qua hàng chục công trình xuất bản trên các tạp chí quốc tế danh giá như PNAS, Physical Review B, Physical Review Research, Physical Review Materials, hay Applied Physics Letters. Không chỉ khẳng định năng lực qua các bài báo chất lượng cao, vị thế học thuật của TS. Tô Duy Quang còn được cộng đồng khoa học quốc tế ghi nhận khi anh liên tục được mời đảm nhận vai trò phản biện độc lập cho các tạp chí hàng đầu thế giới như Nature Communications, Physical Review Letters, Small, npj Spintronics, hay Scientific Reports, trực tiếp tham gia thẩm định những công trình nghiên cứu tiên phong của thế giới.
Nhưng phía sau hành trình ấy từng có một thời điểm khiến anh nhớ mãi.
Thời sinh viên, dù chinh phục nhiều giải cao về chuyên môn, nhưng anh chưa thực sự tự tin vào khả năng tiếng Anh của mình. Khi phỏng vấn chương trình Tiến sĩ, anh đã chuẩn bị kỹ lưỡng với hàng chục slides, tập thoại trôi chảy và dự đoán trước một số câu hỏi để trả lời.
Dẫu vậy, khi sang tới Pháp, ngay trong buổi làm việc đầu tiên, anh nhận ra mình gần như không hiểu những gì giáo sư nói. Cho tới khi giáo sư đặt câu hỏi, phản ứng đầu tiên của anh chỉ là một tiếng “Yes” mà không nói được gì thêm.
“Đến bây giờ tôi vẫn không nhớ câu hỏi hôm đó là gì. Tôi chỉ nhớ lúc ấy mình cực kỳ xấu hổ”, anh kể.
Giáo sư nhanh chóng nhận ra học trò đang không theo kịp. Thay vì trách móc, thầy kiên nhẫn giảng lại, chậm rãi hơn để anh có thể hiểu.
Trải nghiệm ấy trở thành một dấu mốc trong cách TS. Quang nhìn nhận về ngoại ngữ và môi trường quốc tế. Anh cho rằng mình may mắn khi phần lớn thời gian làm việc tại Pháp được đồng hành cùng những người thầy, đồng nghiệp tốt bụng, sẵn sàng hỗ trợ khi anh gặp khó khăn.
Từ đó, anh chủ động thay đổi cách học tiếng Anh. Không chỉ học để đọc tài liệu hay làm bài thi, anh tập trung rèn khả năng nghe và phản xạ trong giao tiếp thực tế. Anh nghe tiếng Anh từ nhiều nguồn, xem phim như Friends, The Big Bang Theory, chủ động giao tiếp trong phòng thí nghiệm và tham gia các hội thảo.
“Tiếng Anh vừa là ngôn ngữ khoa học, vừa là ngôn ngữ giao tiếp”, anh chia sẻ. Trong cộng đồng khoa học quốc tế, người sử dụng tiếng Anh đến từ nhiều quốc gia và không phải ai cũng là người bản ngữ. Vì vậy, khả năng nghe và hiểu nhiều giọng Anh khác nhau cũng quan trọng không kém việc sử dụng tiếng Anh chuyên ngành.
Từ một sinh viên từng không theo kịp lời giáo sư, anh dần có thể tự tin trình bày các báo cáo khoa học tại nhiều hội nghị quốc tế. Với anh, ngoại ngữ là công cụ để bước vào cộng đồng khoa học rộng lớn hơn, còn tư duy khoa học và sự kiên trì mới quyết định một người có thể đi được bao xa.
Đưa nghiên cứu mới vào môi trường USTH
Trải qua nhiều môi trường nghiên cứu, TS. Tô Duy Quang hình thành cách làm việc dựa trên trách nhiệm, tính kiên định và khả năng thích nghi. Anh đề cao việc đặt mục tiêu chung lên trên những trở ngại cảm xúc cá nhân, đồng thời tôn trọng khác biệt về văn hóa, góc nhìn và tư duy học thuật trong môi trường đa quốc gia.
Với anh, thành tích đã đạt được không phải bảo chứng cho chặng đường phía trước. Người làm khoa học cần duy trì tâm thế học hỏi, sẵn sàng bắt đầu lại khi bước vào một lĩnh vực mới và thích nghi với sự thay đổi không ngừng của tri thức.
Kinh nghiệm làm việc tại Việt Nam cũng giúp anh nhìn nhận việc đảm nhiệm nhiều vai trò theo hướng tích cực. Từ giảng dạy, nghiên cứu đến quản lý và kết nối với thực tiễn, mỗi vai trò đều mang lại cơ hội rèn luyện kỹ năng và mở rộng góc nhìn.
Tại Khoa Công nghệ và Kỹ thuật USTH, TS. Tô Duy Quang tập trung phát triển các hướng nghiên cứu về Điện tử học Spin (Spintronics), Điện tử học Quỹ đạo (Orbitronics) và Vật liệu Lượng tử ứng dụng trong công nghệ tần số cao Terahertz (THz).
Nếu các thiết bị điện tử truyền thống chủ yếu khai thác các tính chất của điện tích để điều khiển, truyền tải, xử lý và lưu trữ thông tin, Spintronics và Orbitronics mở rộng cách tiếp cận bằng việc khai thác các đặc tính liên quan đến spin và mô-men động lượng quỹ đạo của electron. Đây là những hướng nghiên cứu được quan tâm trong phát triển các linh kiện điện tử thế hệ mới với khả năng tăng tốc độ điều khiển, xử lý và truyền tải thông tin lên nhiều bậc độ lớn so với các linh kiện điện tử thế hệ cũ đồng thời giảm sự mất mát và tiêu thụ năng lượng.
Song song đó, nghiên cứu tương tác giữa sóng điện từ ở dải tần Terahertz và các cấu trúc vật liệu bán dẫn, vật liệu cách điện tôpô (topological insulators) và vật liệu từ tính có thể mở ra các hướng ứng dụng trong cảm biến, truyền thông tốc độ cao và công nghệ lượng tử.
Tại USTH, TS. Tô Duy Quang đang tích cực xây dựng nhóm nghiên cứu theo hướng liên ngành, mở rộng hợp tác quốc tế và chủ động mở cửa phòng thí nghiệm cho các bạn sinh viên. Với sự sát sao trong giảng dạy và kế hoạch đồng hành cùng đội tuyển Olympic Vật lý sinh viên thời gian tới, anh không chỉ truyền lửa đam mê mà còn tạo dựng môi trường thực chiến lý tưởng, giúp thế hệ trẻ USTH sớm khai phá năng lực khoa học công nghệ hiện đại và tự tin bước vào con đường nghiên cứu chuyên nghiệp.
Chương trình thu hút, tuyển dụng giảng viên – nghiên cứu viên tài năng giai đoạn 2025–2030Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) triển khai chương trình nhằm thu hút và tuyển chọn 25 giảng viên – nghiên cứu viên xuất sắc trong lĩnh vực khoa học tự nhiên và công nghệ giai đoạn 2025–2030, theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW. Chương trình ưu tiên các lĩnh vực chiến lược như AI, an toàn thông tin, khoa học dữ liệu, vi mạch – bán dẫn, cơ điện tử, hàng không và ô tô. Ứng viên được đánh giá dựa trên năng lực nghiên cứu, thành tích công bố quốc tế, khả năng huy động nguồn lực, mở rộng hợp tác và cam kết gắn bó lâu dài. Nhà khoa học trúng tuyển được hỗ trợ 1,5–3 tỷ đồng cho nghiên cứu trong ba năm đầu, cùng cơ hội xây dựng nhóm nghiên cứu thông qua học bổng tiến sĩ và tiến sĩ kép với đối tác quốc tế. Bên cạnh đó, USTH tạo điều kiện tiếp cận nguồn kinh phí, phòng thí nghiệm và thiết bị nghiên cứu, đồng thời hỗ trợ đề xuất đầu tư thiết bị mới. Thu nhập cạnh tranh cũng được áp dụng tùy theo năng lực và đóng góp của từng giảng viên – nghiên cứu viên. Thông tin chi tiết: xem Tại đây |
