Rời Việt Nam với suất học bổng toàn phần chương trình Thạc sĩ ngành Năng Lượng và Môi Trường – khóa đầu tiên của Trường Đại học Bách khoa Paris (École Polytechnique) – ngôi trường đào tạo kỹ sư danh giá bậc nhất nước Pháp, trải qua gần 10 năm học tập, nhận bằng Tiến sĩ Kỹ thuật Điện tại Đại học Grenoble Alpes và kinh qua các vị trí nghiên cứu phát triển (R&D) quan trọng tại những tập đoàn công nghệ lớn như Schneider Electric hay Huawei, TS. Ngô Văn Lập đã quyết định hồi hương. Lần này, trên giảng đường Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH), chàng sinh viên năm nào trở về với một vai trò mới: nhà khoa học trẻ mang sứ mệnh kết nối tri thức thực chiến cho thế hệ tiếp nối.
Khởi hành
Là cựu sinh viên Khóa 4 ngành Khoa học Vật liệu tiên tiến và Công nghệ Nano (AMSN), TS. Ngô Văn Lập thuộc thế hệ tiên phong trưởng thành từ USTH.
Những năm tháng dưới mái trường USTH đã gieo vào lòng người học trò năm ấy những khát vọng đầu tiên. Khi đó, nhà trường đang trong giai đoạn mới thành lập, là nơi quy tụ của đội ngũ giảng viên trẻ vừa hoàn thành chương trình Tiến sĩ tại Pháp trở về. Sự nhiệt huyết của các thầy cô – qua từng bài giảng cập nhật từ môi trường nghiên cứu quốc tế – không chỉ truyền thụ kiến thức chuyên môn mà còn thổi bùng ước mơ vươn ra biển lớn.
Chính nhịp cầu tri thức từ các thầy cô USTH đã mở ra bước ngoặt lớn: anh nhận học bổng Thạc sĩ toàn phần tại École Polytechnique (Pháp), trở thành một trong những học viên khóa đầu tiên thuộc chương trình Thạc sĩ Năng Lượng và Môi Trường tại ngôi trường danh giá này.
Nhìn lại chặng đường ấy, anh luôn xem sự nỗ lực của mình tại Pháp là lời cảm ơn chân thành nhất dành cho các thầy cô USTH – những người đã tin tưởng tiến cử anh đến với môi trường quốc tế. Bằng việc hoàn thành xuất sắc chương trình học, anh mong muốn giữ vững hình ảnh đẹp về sinh viên USTH trong mắt các giáo sư nước ngoài, qua đó tiếp sức cho những cơ hội du học của thế hệ tiếp nối.
Vươn xa
Bước ngoặt đưa anh chạm ngõ môi trường công nghiệp thực chiến đến vào cuối năm thứ hai Thạc sĩ, khi anh trúng tuyển vị trí thực tập R&D tại Schneider Electric (Grenoble). Nhờ năng lực đáp ứng tốt, anh tiếp tục gắn bó với tập đoàn này trong 3 năm, tập trung nghiên cứu và phát triển các sản phẩm số về điều khiển, thiết kế hệ thống năng lượng phân tán. Thời gian làm việc tại đây giúp anh tiếp cận quy trình R&D chuẩn chỉnh – nơi các khâu nghiên cứu được chuyên môn hóa cao độ.
Muốn tiến xa hơn với các bài toán công nghệ phức tạp, anh tiếp tục theo đuổi chương trình Tiến sĩ Công nghiệp (CIFRE) – hình thức đào tạo đặc thù tại Pháp giúp kết nối chặt chẽ giữa học thuật và thực tiễn. Hợp tác cùng Trung tâm R&D của Huawei tại Grenoble, anh tập trung nghiên cứu mô phỏng hệ thống vật lý ảo dành riêng cho ô tô điện.
Gần 10 năm kinh qua các viện nghiên cứu danh tiếng như Viện Năng lượng Mặt trời Quốc gia Pháp (INES) cùng nhiều tập đoàn công nghệ lớn đã giúp TS. Ngô Văn Lập đúc kết một góc nhìn toàn diện: nếu nghiên cứu hàn lâm giúp hiểu rõ bản chất vấn đề, thì môi trường công nghiệp chính là con đường đưa ý tưởng thành sản phẩm thực tế. Từ đó, anh nhận ra giá trị cốt lõi của một kỹ sư không nằm ở lý thuyết thuần túy, mà ở năng lực phát hiện bài toán, kiểm chứng giả thuyết và tự tay xây dựng giải pháp – điều anh khao khát truyền lại cho sinh viên ngay trên giảng đường.
Hồi hương
Dù đã có cuộc sống và sự nghiệp ổn định tại châu Âu, TS. Ngô Văn Lập vẫn luôn lặng lẽ dõi theo từng nhịp đập của thị trường trong nước. Nhìn vào bức tranh công nghệ tại Việt Nam – nơi năng lượng tái tạo, xe điện và công nghệ lưu trữ đang chuyển mình mạnh mẽ, anh nhận thấy đây là khoảng không gian rộng mở cho các nghiên cứu ứng dụng. Những bài toán thực tiễn tại quê nhà đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về điều kiện bản địa chứ không thể áp dụng nguyên trạng mô hình quốc tế. Tiềm năng phát triển cùng mong muốn cống hiến tri thức cho đất nước đã thôi thúc anh tìm kiếm một hướng đi mới cho chặng đường tiếp theo.
Ý định ấy càng thêm rõ nét trong một lần anh về nước nghỉ hè và ghé thăm USTH. Nhìn lại chặng đường đã qua, lắng nghe những chia sẻ về chiến lược thu hút nhân tài từ Ban Giám hiệu Nhà trường cùng sự động viên của các thầy cô, anh đi đến quyết định: Khép lại hành trình tại Pháp để gắn bó lâu dài với quê hương.
Sau nhiều năm xa cách, TS. Ngô Văn Lập quay lại mái trường xưa trong một vị thế mới – người thầy. Với anh, sự trở về này không đơn thuần là thay đổi môi trường làm việc, mà là cơ hội đưa những trải nghiệm thực chiến quốc tế bồi đắp cho thế hệ trẻ ngay tại nơi hành trình của mình từng bắt đầu.
Và hành trình truyền cảm hứng
Trên giảng đường USTH, TS. Ngô Văn Lập đặt tư duy “Problem-solving” (giải quyết vấn đề) làm kim chỉ nam. Thay vì bắt sinh viên học thuộc lòng công thức hay mô hình lý thuyết, thầy tập trung rèn luyện cho học trò khả năng tư duy phản biện, tính tự học và kỹ năng trình bày báo cáo kỹ thuật chuẩn mực – những nền tảng then chốt để trở thành một kỹ sư thực chiến.
Trong chặng đường sắp tới khi công tác tại Khoa Công nghệ và Kỹ thuật, thầy định hướng đưa các bài toán thực tế về trạm sạc xe điện, hệ thống năng lượng phân tán và toán ứng dụng vào giảng đường. Mạng lưới kết nối rộng lớn với các viện nghiên cứu và tập đoàn quốc tế cũng sẽ được tận dụng tối đa để mở ra cơ hội thực tập, nghiên cứu và vươn ra thế giới cho sinh viên.
Từng cất cánh tới Pháp từ bệ phóng USTH, TS. Ngô Văn Lập hôm nay đứng trên bục giảng với vai trò của người truyền lửa. Tri thức và trải nghiệm tích lũy từ những đỉnh cao công nghệ thế giới giờ đây lại tiếp tục được trao đi, sẵn sàng tiếp sức cho các thế hệ học trò tự tin mở cánh cửa tương lai.
Một số hình ảnh đáng nhớ của TS. Ngô Văn Lập khi ở Pháp:
