Chỉ mới tốt nghiệp 7 tháng, Trịnh Văn Quyết – cựu sinh viên khóa 13, ngành Khoa học dữ liệu – USTH, đã gác lại những cơ hội đầy hứa hẹn tại các tập đoàn lớn để dồn toàn lực chèo lái con thuyền khởi nghiệp riêng. Trong vai trò Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ AI và Chuyển đổi số Việt Nam, Quyết nỗ lực đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào giải quyết các bài toán sát sườn của xã hội, qua đó vinh dự nhận Bằng khen Sinh viên tiêu biểu trong hoạt động khởi nghiệp năm 2025 của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Tìm thấy “khoảng trống” của thị trường
Ý tưởng khởi nghiệp của Trịnh Văn Quyết không đến từ những phút ngẫu hứng mà được định hình qua một quá trình “thử lửa” đầy nghiêm túc. Trước khi đảm nhận vai trò Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ AI và Chuyển đổi số Việt Nam, Quyết đã có thời gian thực chiến tại Viettel Software và MIC ACE. Những đêm trắng trực tiếp xử lý các hệ thống dữ liệu khổng lồ giúp Quyết nhận ra một nghịch lý của thị trường công nghệ trong nước: AI trên thế giới đang tiến rất nhanh với những mô hình siêu việt, nhưng tại Việt Nam, nhu cầu thực tế lại cần những giải pháp tinh gọn, “vừa túi tiền” và dễ tiếp cận hơn.
Quyết nhận thấy có một khoảng cách không nhỏ giữa những mô hình chạy hoàn hảo trên tệp dữ liệu sạch ở môi trường giả lập và việc đưa chúng vào vận hành thực tế. Tại các xưởng sản xuất, hạ tầng thường không đồng bộ, thiết bị cũ kỹ và thông tin đầu vào luôn tồn tại những sai lệch, không “nguyên bản” như trong sách vở. Nếu cứ áp đặt những công nghệ xa rời thực tiễn vào một hệ thống hạ tầng còn nhiều hạn chế, kết quả nhận được chỉ là sự lãng phí và thất bại.
Bước ngoặt tư duy này đã thôi thúc chàng trai trẻ tìm một lối đi riêng ngay sau khi tốt nghiệp. Quyết quan niệm rằng, công nghệ chỉ thực sự có giá trị khi nó không “kén” môi trường và phải mang lại lợi ích kinh tế ngay lập tức cho người dùng. Thay vì chạy theo những thuật toán hào nhoáng, cậu chọn con đường gọt giũa công nghệ sao cho khớp với “hơi thở” của thị trường Việt Nam.
Hiện thực hóa mục tiêu qua những dự án mang tính “xương sống”
Để hiện thực hóa tầm nhìn đó, Quyết lựa chọn mô hình khởi nghiệp spin-off (tách ra từ một công ty mẹ) – một chiến lược khôn ngoan giúp startup ổn định nguồn lực hạ tầng và vốn điều lệ trong giai đoạn đầu đầy biến động. Chỉ trong vòng 7 tháng vận hành, doanh nghiệp của Quyết đã chứng minh năng lực thực thi qua hai dự án chủ lực, trực tiếp giải quyết bài toán của doanh nghiệp sản xuất và nhu cầu dân sinh.
Sản phẩm đầu tiên ghi dấu ấn thực tế là WorkMind, nền tảng quản trị nhân sự ứng dụng AI dành cho các nhà máy quy mô lớn. Tại Việt Nam, nhiều xưởng sản xuất với quy mô nghìn công nhân vẫn đang loay hoay với bài toán quản lý thủ công, dẫn đến sai lệch dữ liệu và thiếu minh bạch. WorkMind ra đời để xóa bỏ những rào cản đó bằng cách tích hợp công nghệ nhận diện khuôn mặt và định vị GPS thời gian thực. Hệ thống tự động hóa toàn bộ quy trình chấm công, tính lương và giám sát vận hành một cách tuyệt đối chính xác. Điểm đặc biệt của WorkMind không nằm ở độ phức tạp của mã nguồn, mà ở khả năng vận hành ổn định trong môi trường nhà máy vốn ồn ào và ánh sáng không tiêu chuẩn.
Bên cạnh giải pháp quản trị, dự án “Ăn gì cùng AI” lại mang đậm tính nhân văn, tập trung vào việc tối ưu dinh dưỡng và chi phí bữa ăn cho người lao động. Xuất phát từ thực tế công nhân khu công nghiệp thường gặp khó khăn trong việc cân đối bữa ăn đủ chất với ngân sách hạn hẹp, Quyết đã ứng dụng AI để phân tích và đề xuất thực đơn cá nhân hóa dựa trên nguyên liệu sẵn có tại địa phương. Đây chính là công trình mang về cho Quyết Bằng khen danh giá từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, khẳng định triết lý công nghệ vị nhân sinh mà cậu luôn theo đuổi.
Thành công của startup không chỉ dừng lại ở danh hiệu. Sau 7 tháng khởi nghiệp, Quyết đã sở hữu những hợp đồng “xương sống”, tiêu biểu là thỏa thuận về hạ tầng Cloud với đối tác lớn Viettel Solution. Những chữ ký này là minh chứng đanh thép nhất cho thấy: Khi công nghệ giải quyết đúng bài toán thực tế, nó sẽ sớm tìm được chỗ đứng bền vững.
Hệ sinh thái USTH: Nơi ý tưởng khởi nghiệp được “ươm mầm” và tăng tốc
Nhìn lại chặng đường vừa qua, sự thành công của startup không chỉ đến từ nỗ lực cá nhân của người đứng đầu mà còn nhờ sự cộng hưởng mạnh mẽ từ môi trường đào tạo. Một trong những điểm tựa vững chắc nhất của doanh nghiệp chính là đội ngũ nhân sự nòng cốt. Trong 10 thành viên hiện tại, có đến 8 người là đồng môn từ mái nhà chung USTH.
Việc cùng trưởng thành từ một nền tảng đào tạo giúp đội ngũ có sự đồng nhất về phương pháp luận và tư duy hệ thống. Sự thấu hiểu này không chỉ đẩy nhanh tốc độ phát triển sản phẩm mà còn tạo ra một tập thể kiên trì, không ngại dấn thân vào những thực địa khó khăn. Môi trường giáo dục tại USTH đã cung cấp cho Quyết và các cộng sự một “bộ khung” tư duy nghiên cứu bài bản nhưng không tách rời thực tiễn. Kỹ năng xử lý bài toán chuyên môn cùng khả năng thích nghi trong môi trường làm việc đa văn hóa đã giúp đội ngũ trẻ không bị bỡ ngỡ khi bước ra biển lớn.
Bên cạnh đó, sự hỗ trợ từ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong trường học, đặc biệt là Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp (UIH), đóng vai trò như một bộ lọc quan trọng. Tại đây, những ý tưởng non trẻ được cọ xát, tinh chỉnh và nhận được những lời khuyên chiến lược từ các giảng viên giàu kinh nghiệm. Chính sự kết nối giữa lý thuyết khoa học và thực tiễn doanh nghiệp đã giúp startup của Quyết tránh được những sai lầm sơ đẳng của các dự án khởi nghiệp sinh viên thông thường.
Giải thưởng năm 2025 là một cột mốc ý nghĩa, nhưng với Trịnh Văn Quyết, hành trình “bình dân hóa” AI mới chỉ bắt đầu. Phía trước chàng trai 22 tuổi vẫn là khát khao đưa trí tuệ nhân tạo trở thành một công cụ giản đơn, hữu ích, hiện diện từ xưởng sản xuất đến gian bếp của mỗi gia đình Việt. Đó không chỉ là câu chuyện khởi nghiệp của một cá nhân, mà là tín hiệu về một thế hệ trí thức trẻ Việt Nam dám đưa công nghệ rời khỏi những giới hạn lý tưởng để phụng sự Tổ quốc một cách thực chất.
