Chương trình liên kết đào tạo trình độ tiến sĩ (Cotutelle) giữa USTH và các đối tác Pháp đang mở ra cơ hội nghiên cứu chuẩn quốc tế cho nhiều tài năng trẻ Việt Nam. Câu chuyện của hai nghiên cứu sinh thuộc ngành Nước – Môi trường – Hải dương học và ngành Công nghệ thông tin và Truyền thông là minh chứng sinh động cho hành trình dấn thân chinh phục những bài toán khoa học đầy thách thức. Hiện tại, cả hai đang trong giai đoạn học tập và nghiên cứu tại Pháp theo mô hình luân chuyển 3 năm đặc thù của chương trình.
Lòng biết ơn thầy cô và sứ mệnh bảo vệ hệ sinh thái sông – biển
Là nghiên cứu sinh chương trình đào tạo Nước – Môi trường – Hải dương học, hành trình tiến sĩ của Dương Thị Quỳnh Mai không chỉ là chặng đường chinh phục tri thức mà còn đong đầy tình cảm sâu sắc dành cho tập thể các thầy cô giáo. Trải qua quá trình làm thực tập Thạc sĩ tại USTH với tinh thần làm việc nghiêm túc, Dương Thị Quỳnh Mai đã nhận được sự tin tưởng từ TS. Vũ Thị Cẩm Tú – Giảng viên khoa Công nghệ Hóa học và Môi trường. Nhận thấy ở Quỳnh Mai sự phù hợp lớn với các đề tài chuyên sâu, cô Tú đã chủ động định hướng và trao cho Mai cơ hội làm Tiến sĩ. Dù ban đầu còn rụt rè vì chuẩn bị bước vào môi trường trao đổi quốc tế hoàn toàn bằng tiếng Anh, sự dìu dắt tận tình từ TS. Cẩm Tú cùng sự động viên nhiệt thành từ các thầy cô phía Pháp (Đại học Aix-Marseille), như GS. Vincent Grossi, TS. Marc Tedetti, TS. Catherine Guigue đã trở thành chỗ dựa tinh thần lớn nhất giúp cô quyết tâm chinh phục, nối dài sự nghiệp nghiên cứu của mình.
Hiện tại, Quỳnh Mai đang tập trung thực hiện đề tài “Sự phân bố và (quang) biến đổi của chất hữu cơ và carbon đen hòa tan trong hệ thống chuyển tiếp sông – biển của Việt Nam” trong khuôn khổ liên kết giữa USTH và Đại học Aix-Marseille (Pháp). Nghiên cứu hướng tới mục tiêu làm rõ cơ chế chuyển hóa và “số phận” của các hợp chất carbon hữu cơ khi di chuyển từ nguồn nước ngọt ra đại dương, cung cấp cơ sở dữ liệu khoa học quan trọng để đánh giá sức khỏe hệ sinh thái ven biển và dự báo tác động của biến đổi khí hậu tại Việt Nam.
Nhờ gói học bổng ART-IRD với mức hỗ trợ 1.690 EUR/tháng khi ở Pháp và 450 EUR/tháng tại Việt Nam, cô có thể toàn tâm toàn ý cho công việc chuyên môn. Bên cạnh thời gian nghiên cứu chuyên môn, thời gian làm việc tại Pháp cũng mang lại cho Quỳnh Mai nhiều trải nghiệm văn hóa ý nghĩa. Dù rào cản ngôn ngữ ban đầu khiến việc giao tiếp còn hạn chế, sự cởi mở và hiếu khách của người dân địa phương đã giúp cô nhanh chóng hòa nhập. Cô vẫn nhớ như in khoảnh khắc đời thường ấm áp khi một cụ ông bản địa đang hái cherry trong vườn vui vẻ chia sẻ với cô chùm quả tươi làm quà – một trải nghiệm giản dị nhưng thể hiện rõ nét sự đón tiếp nồng hậu dành cho các nghiên cứu sinh quốc tế.
Đột phá công nghệ AI 3D mở ra bước tiến mới cho y học nội soi
Ở một hướng đi khác, Lê Thế Nam – xuất thân từ ngành khoa học máy tính – lại tìm thấy niềm đam mê nghiên cứu y sinh nhờ mô hình đồng hướng dẫn giữa USTH và Đại học Lorraine (Pháp). Ban đầu chỉ đặt mục tiêu nâng cao kỹ năng xử lý các bài toán độc lập khi học Thạc sĩ, cơ duyên nhận học bổng từ GS. Christian cùng sự kết nối từ TS. Nguyễn Hoàng Hà – giảng viên Khoa Công nghệ thông tin và Truyền thông (USTH) đã đưa Nam đến với chương trình Tiến sĩ liên kết. Nhờ đó, Nam được xây dựng lộ trình nghiên cứu bài bản, kết hợp thế mạnh công nghệ thông tin với bài toán thực tiễn trong y tế.
Đề tài tiến sĩ của Lê Thế Nam tập trung vào việc tái tạo mô hình 3D từ tập ảnh 2D trong môi trường nội soi dạ dày. Bằng cách áp dụng các kỹ thuật tiên tiến nhất hiện nay, nghiên cứu giải quyết triệt để thách thức của phương pháp nội soi truyền thống vốn có góc quan sát hẹp, làm cản trở việc chẩn đoán của bác sĩ. Phương pháp mới giúp biểu diễn cảnh 3D hiệu quả trong các điều kiện phức tạp về chiếu sáng và biến dạng mô bên trong cơ thể. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu hỗ trợ bác sĩ quan sát cơ quan nội soi với góc nhìn rộng, toàn cảnh mà vẫn đảm bảo độ chính xác cao, mở ra tiềm năng lớn cho phẫu thuật dẫn đường, thực tế ảo tăng cường (AR) và tự động hóa trong y tế.
Hành trình nghiên cứu hai quốc gia mang lại cho Nam góc nhìn đa chiều về cách tổ chức công việc và xây dựng mạng lưới quốc tế. Anh chia sẻ môi trường làm việc tại Pháp rất cởi mở, nơi những buổi giao lưu văn hóa hay lớp “dạy phát âm tiếng Việt” cho đồng nghiệp ngoại quốc trong lab trở thành kỷ niệm đẹp. Dù phải vượt qua thử thách duy trì sự liên tục khi chuyển giao giữa hai môi trường và đối mặt với những giai đoạn kết quả chưa như kỳ vọng, sự hỗ trợ sát sao về tài chính, thủ tục từ cả USTH và đối tác Pháp đã giúp anh yên tâm cống hiến cho khoa học. Sau khi hoàn thành tiến sĩ, Nam mong muốn sẽ trở về đóng góp cho cộng đồng khoa học trong nước, tham gia giảng dạy và làm cầu nối hợp tác quốc tế cho thế hệ trẻ.
Ưu thế vượt trội từ mô hình Cotutelle và Liên minh USTH Consortium
Trải nghiệm thực tế của các nghiên cứu sinh đã khẳng định những giá trị cốt lõi mà chương trình Tiến sĩ đồng hướng dẫn Cotutelle mang lại. Chương trình đào tạo trình độ Tiến sĩ được tổ chức theo hình thức đào tạo chính quy với thời gian đào tạo là 3 năm, trong đó nghiên cứu sinh có mặt và làm việc tại USTH tối thiểu 12 tháng, thời gian còn lại làm việc tại trường đối tác Pháp. Cơ chế luân chuyển này giúp tối ưu hóa nguồn lực nghiên cứu, cho phép các bạn trẻ vừa tiếp cận hạ tầng công nghệ hiện đại tại Châu Âu, vừa giữ kết nối với các bài toán thực địa tại Việt Nam.
Sự hợp tác chặt chẽ này được bảo chứng bởi Liên minh USTH Consortium – quy tụ gần 30 trường đại học và tổ chức nghiên cứu hàng đầu nước Pháp. Nhờ đó, nghiên cứu sinh không chỉ được nhận hai bằng tiến sĩ uy tín mà còn có cơ hội tiếp cận nguồn học bổng dồi dào, sự hướng dẫn song hành từ các chuyên gia quốc tế và mở rộng mạng lưới học thuật toàn cầu. Đây chính là bệ phóng vững chắc để thế hệ nhà khoa học trẻ rèn luyện tư duy độc lập và sẵn sàng đóng góp cho sự phát triển khoa học – công nghệ nước nhà.
