Nhằm tìm hiểu về những thành quả đạt được cũng như triển vọng phát triển của quan hệ đối tác giữa USTH và Đại học Paris Cité, Le Courrier du Vietnam đã có cuộc trao đổi với ông Antoine Kouchner, Phó Chủ tịch phụ trách Chiến lược và Quan hệ quốc tế; GS. Maximilien Cazayous, Trưởng khoa Khoa Khoa học; GS. Valérie Serre, Phó Trưởng khoa phụ trách Quan hệ quốc tế của UPCité; cùng PGS.TS. Trần Đình Phong, Phó Hiệu trưởng USTH.
Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh quốc tế hóa giáo dục đại học, phát triển nguồn nhân lực khoa học và công nghệ chất lượng cao, hợp tác giữa các cơ sở giáo dục đại học trong nước với những trường đại học và viện nghiên cứu trên thế giới ngày càng giữ vai trò quan trọng.
Một trong những mô hình hợp tác tiêu biểu cho xu hướng này là quan hệ đối tác giữa Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) và Université Paris Cité (UPCité). Được xây dựng trên nền tảng của sự tin cậy và cam kết lâu dài, mối quan hệ này đã phát triển thành một mô hình hợp tác toàn diện, bao trùm các lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu, trao đổi học thuật và quản trị đại học.
USTH và UPCité đã cùng xây dựng và triển khai nhiều chương trình đào tạo đồng thiết kế, thúc đẩy trao đổi sinh viên, giảng viên và nhà nghiên cứu, phát triển các dự án nghiên cứu chung, đồng thời duy trì cơ chế phối hợp chặt chẽ trong quản trị và bảo đảm chất lượng. Những hoạt động này đã tạo nên một mô hình hợp tác toàn diện, thực chất và hài hòa lợi ích của cả hai bên. Trên nền tảng đó, USTH không chỉ nâng cao năng lực đào tạo và nghiên cứu, mà còn từng bước khẳng định vai trò là một cửa ngõ chiến lược của giáo dục đại học Pháp tại Đông Nam Á, góp phần làm sâu sắc thêm quan hệ hợp tác đại học và khoa học giữa Việt Nam và Pháp.
Nhằm hiểu rõ hơn ý nghĩa, những thành quả đạt được cũng như triển vọng phát triển của quan hệ đối tác này, Le Courrier du Vietnam đã có cuộc trao đổi với ông Antoine Kouchner, Phó Chủ tịch phụ trách Chiến lược và Quan hệ quốc tế; Giáo sư Maximilien Cazayous, Trưởng khoa Khoa Khoa học; Giáo sư Valérie Serre, Phó Trưởng khoa phụ trách Quan hệ quốc tế của UPCité; cùng PGS.TS. Trần Đình Phong, Phó Hiệu trưởng USTH.
Mô hình đào tạo của USTH khác gì so với các trường đại học truyền thống tại Việt Nam và tương thích với hệ thống của UPCité như thế nào? Những nội dung hợp tác trọng tâm là gì?
UPCité: Mô hình đào tạo của Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) được xây dựng trên cơ sở kết hợp giữa các chuẩn mực giáo dục đại học của Việt Nam và Pháp. Mô hình này có mức độ tương thích cao với Université Paris Cité (UPCité) trên ba phương diện chính.
Thứ nhất, chương trình cử nhân ba năm của USTH được thiết kế theo cấu trúc LMD (Licence – Master – Doctorat), tạo điều kiện thuận lợi cho công nhận tín chỉ, liên thông học thuật và phát triển các lộ trình đào tạo chung. Thứ hai, việc sử dụng tiếng Anh làm ngôn ngữ giảng dạy giúp sinh viên sẵn sàng hội nhập vào môi trường quốc tế, đồng thời thuận lợi khi tham gia các chương trình hợp tác song phương. Thứ ba, sự tham gia của các trường đại học Pháp thuộc Liên minh USTH Consortium trong xây dựng chương trình, cử giảng viên/nhà khoa học tham gia giảng dạy, bảo đảm sự gắn kết chặt chẽ giữa hoạt động đào tạo và nghiên cứu của USTH với hệ thống học thuật Pháp.
Bên cạnh đó, các đánh giá kiểm định của Hội đồng cấp cao về đánh giá giáo dục đại học và nghiên cứu HCERES xác nhận các chương trình đào tạo của USTH đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng của hệ thống giáo dục đại học Pháp, qua đó củng cố mức độ tin cậy trong hợp tác với các đối tác châu Âu.
Là thành viên của Liên minh USTH Consortium từ năm 2010, UPCité đã tích cực tham gia vào hoạt động phát triển học thuật và công tác quản trị của USTH, trong đó có hai giáo sư của UPCité đảm nhiệm vai trò Đồng Trưởng Khoa và Phó Trưởng Khoa tại Khoa Khoa học Vật liệu Tiên tiến và Công nghệ nano (AMSN).
Hằng năm, khoảng 20 giảng viên và nhà nghiên cứu của UPCité tham gia công tác giảng dạy, nghiên cứu, đồng thời đóng góp vào hoạt động giám sát, bảo đảm chất lượng tại USTH.
Các phòng ban hành chính và khoa chuyên môn của hai bên vẫn duy trì phối hợp thường xuyên trong công tác triển khai các chương trình đào tạo, tổ chức hoạt động trao đổi, tổ chức đánh giá và đảm bảo chất lượng.
Trong đó, hai chương trình thạc sĩ song bằng Vũ trụ: Viễn thám – Vật lý thiên văn – Công nghệ vệ tinh và chương trình Khoa học Vật liệu tiên tiến và Công nghệ Nano do Khoa Khoa học của UPCité phụ trách, đồng thời được hai cơ sở đồng kiểm định, bảo đảm tính thống nhất về chất lượng và chuẩn đầu ra.
Các lĩnh vực đào tạo này được lựa chọn như thế nào?
UPCité: Việc lựa chọn các lĩnh vực đào tạo được xây dựng trên nguyên tắc kết nối giữa các ưu tiên phát triển chiến lược của Việt Nam với thế mạnh đào tạo và nghiên cứu của UPCité.
Chương trình thạc sĩ Vũ trụ: Viễn thám – Vật lý thiên văn – Công nghệ vệ tinh, do đơn vị đào tạo và nghiên cứu lĩnh vực Vật lý thuộc Trường Khoa học của UPCité phụ trách, được phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng gia tăng về nguồn nhân lực trong các lĩnh vực khoa học vũ trụ, vật lý thiên văn và công nghệ vệ tinh.
Trong khi đó, chương trình thạc sĩ Khoa học Vật liệu tiên tiến và Công nghệ Nano, do đơn vị đào tạo và nghiên cứu lĩnh vực Hóa học phụ trách, tập trung vào khoa học nano và vật liệu tiên tiến.
Phát huy thế mạnh về nghiên cứu và nền tảng khoa học xuất sắc của UPCité, các chương trình này hướng tới mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho Việt Nam, có đủ năng lực chuyên môn và tư duy quốc tế để đáp ứng yêu cầu phát triển của các ngành khoa học và công nghệ chiến lược trong tương lai.
Các chương trình hợp tác song bằng được triển khai như thế nào trong thực tế? Tại sao UPCité lựa chọn USTH là đối tác chiến lược tại Việt Nam?
UPCité: Các chương trình hợp tác song bằng được triển khai trên cơ sở một khuôn khổ hợp tác học thuật chặt chẽ giữa hai cơ sở đào tạo. Theo đó, lộ trình học tập, quy trình tuyển sinh, phương thức đánh giá và các điều kiện công nhận kết quả học tập đều được hai bên cùng xây dựng và thống nhất.
Sau khi hoàn thành đầy đủ các yêu cầu của chương trình, sinh viên sẽ được cấp hai văn bằng độc lập, tương ứng với quy định của hệ thống giáo dục đại học tại Việt Nam và Pháp. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm chất lượng đào tạo, vừa thể hiện sự công nhận học thuật song phương đối với toàn bộ quá trình học tập và nghiên cứu của người học.
Đối với UPCité, việc lựa chọn một đối tác chiến lược tại mỗi quốc gia không chỉ dựa trên nhu cầu hợp tác mà còn được xem xét trên nhiều tiêu chí, bao gồm sự tương đồng về tầm nhìn phát triển, định hướng học thuật và năng lực nghiên cứu.
Trong trường hợp của Việt Nam, USTH là một đối tác phù hợp nhờ mô hình đào tạo quốc tế, cơ chế quản trị linh hoạt, vị thế ngày càng được khẳng định trong hệ thống giáo dục đại học Việt Nam và năng lực nghiên cứu mạnh.
Những yếu tố này tạo nên nền tảng hợp tác vững chắc giữa hai đơn vị, dựa trên sự tin cậy, tính bổ trợ và một tầm nhìn học thuật chung.
Sinh viên UPCité đã được khuyến khích thế nào để tham gia các chương trình thạc sĩ tại USTH?
UPCité: Việc xây dựng các chương trình cử nhân song bằng, tiếp nhận sinh viên UPCité đến thực tập nghiên cứu tại các phòng thí nghiệm của USTH hoặc tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST), tổ chức các trường hè, cũng như phát triển các chương trình tiến sĩ đồng hướng dẫn đều là những hướng đi rất triển vọng nhằm tăng cường hợp tác giữa hai cơ sở.
Với vị trí tại Việt Nam, một quốc gia đang phát triển sôi động, USTH mang đến cho sinh viên UPCité một môi trường học tập và nghiên cứu quốc tế, giàu tính kết nối và đa dạng về văn hóa. Đây không chỉ là một trải nghiệm có giá trị về học thuật và nghề nghiệp, mà còn là cơ hội để người học phát triển năng lực thích ứng và khả năng làm việc hiệu quả trong các môi trường đa văn hóa.
Quan hệ hợp tác song phương với USTH góp phần nâng cao sự hiện diện của giáo dục đại học Pháp tại Đông Nam Á như thế nào? Các chương trình thạc sĩ đồng cấp bằng hỗ trợ sinh viên học tiếp lên các chương trình tiến sĩ đồng hướng dẫn tại phòng thí nghiệm của UPCité ra sao?
UPCité: USTH là một minh chứng tiêu biểu cho hiệu quả của hợp tác giáo dục đại học và nghiên cứu giữa Pháp và Việt Nam. Thông qua các chương trình đồng cấp bằng cùng các hoạt động trao đổi sinh viên, giảng viên và nhà nghiên cứu, quan hệ đối tác này góp phần lan tỏa các giá trị và thế mạnh của giáo dục đại học Pháp tại Việt Nam – một quốc gia đang phát triển mạnh mẽ trong khu vực Đông Nam Á.
Việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao theo các chuẩn mực học thuật của Pháp cũng góp phần nâng cao sức hấp dẫn và khả năng cạnh tranh của mô hình giáo dục đại học Pháp trong bối cảnh quốc tế hóa giáo dục ngày càng sâu rộng. Đây là một kênh hợp tác có ý nghĩa chiến lược, góp phần tăng cường kết nối khoa học và củng cố sự hiện diện của Pháp.
Các chương trình thạc sĩ đồng cấp bằng đồng thời tạo ra một lộ trình học thuật liền mạch, giúp sinh viên thuận lợi chuyển tiếp lên các chương trình tiến sĩ đồng hướng dẫn giữa hai cơ sở đào tạo. Thông qua lộ trình này, các nhà khoa học trẻ được đào tạo trong hai môi trường học thuật, tiếp cận hai hệ sinh thái nghiên cứu tại hai quốc gia.
Quan hệ hợp tác giữa USTH và UPCité hiện giữ vị trí như thế nào trong mối quan hệ hợp tác giáo dục đại học giữa Việt Nam và Pháp? Quan hệ này đóng góp như thế nào vào việc đào tạo các nhà khoa học, kỹ sư và chuyên gia?
USTH: Ngay từ khi USTH được thành lập năm 2009, UPCité đã là một trong những thành viên đồng sáng lập Liên minh các trường đại học và viện nghiên cứu vì sự phát triển của USTH (USTH Consortium).
UPCité đã có những đóng góp quan trọng cho sự phát triển của Nhà trường thông qua năm trụ cột hợp tác chiến lược: tham gia đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên; đồng cấp bằng các chương trình thạc sĩ; cử giáo sư và nhà nghiên cứu sang giảng dạy tại USTH; tiếp nhận sinh viên ở các bậc đào tạo khác nhau tham gia thực tập, trao đổi học thuật hoặc chương trình đồng hướng dẫn; đồng thời phối hợp triển khai các hoạt động nghiên cứu chung.
Vì vậy, UPCité là một đối tác quốc tế lớn và quan trọng của USTH. Sự hợp tác bền vững và hiệu quả trên cả hai phương diện đào tạo và nghiên cứu đã đưa quan hệ giữa USTH và UPCité trở thành một minh chứng tiêu biểu cho chiều sâu của hợp tác giáo dục đại học Việt Nam – Pháp.
Nhờ hệ thống các phòng thí nghiệm hiện đại, có danh tiếng trên thế giới, UPCité đã góp phần quan trọng trong việc đào tạo và phát triển đội ngũ giảng viên của USTH. Một số giảng viên được đào tạo trong khuôn khổ hợp tác này hiện đã trưởng thành về năng lực nghiên cứu, đảm nhiệm các vị trí chủ chốt trong giảng dạy, quản lý học thuật và phát triển chương trình đào tạo của nhà trường.
Trong thời gian tới, USTH tin tưởng rằng UPCité, cùng với các đối tác Pháp khác, sẽ tiếp tục đồng hành cùng Nhà trường trong đào tạo thế hệ nhà khoa học và chuyên gia tương lai trong các lĩnh vực then chốt như công nghệ sinh học, khoa học vật liệu, khoa học vũ trụ, khoa học Trái đất và hóa học.
Đồng thời, USTH cũng đang phát triển các hoạt động đào tạo và nghiên cứu trong lĩnh vực dược học và khoa học sức khỏe, và Nhà trường kỳ vọng tiếp tục nhận được sự hỗ trợ của UPCité và các đối tác Pháp.
Những lĩnh vực khoa học và công nghệ ưu tiên của Việt Nam, cũng là ưu tiên của USTH, mà UPCité đang hoặc có thể hợp tác trong tương lai là gì? Thỏa thuận giữa UPCité và VAST mang lại lợi ích gì cho USTH, đặc biệt trong nghiên cứu và đổi mới sáng tạo?
USTH: Trong bối cảnh Việt Nam xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là trụ cột chiến lược của phát triển quốc gia, Chính phủ đã ưu tiên phát triển một số nhóm công nghệ then chốt, bao gồm trí tuệ nhân tạo, công nghệ truyền thông, robot, công nghệ sinh học, vật liệu tiên tiến, năng lượng, công nghệ bán dẫn, an ninh mạng, hàng không vũ trụ, công nghệ biển và hệ thống giao thông tốc độ cao.
Trên nền tảng hợp tác hiện có, USTH và UPCité đã xây dựng được các hướng hợp tác ổn định trong những lĩnh vực như vật liệu tiên tiến, khoa học vũ trụ, khoa học Trái đất và công nghệ sinh học. Hai bên cũng đang thảo luận để mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực mới, đặc biệt là công nghệ y sinh và công nghệ bán dẫn.
Biên bản ghi nhớ giữa UPCité và VAST khẳng định cam kết chung của hai bên trong phát triển nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Quan hệ hợp tác này có sự tham gia của USTH, một đối tác lâu năm, cùng với các viện nghiên cứu khác thuộc VAST trong các lĩnh vực vật lý, khoa học vật liệu và hóa học. Với sự ủng hộ của lãnh đạo VAST, USTH sẽ đóng vai trò chất xúc tác trong hợp tác này.
Một ví dụ tiêu biểu là trường hè khoa học về vật liệu tiên tiến ứng dụng trong y học do CNRS và VAST đồng tổ chức trong năm qua, với sự tham gia của các nhà khoa học đến từ UPCité, USTH và nhiều viện nghiên cứu thuộc VAST. Sau sự kiện này, các nhóm nghiên cứu đã cùng xây dựng và đề xuất một dự án quốc tế gửi tới CNRS, hướng tới thiết lập khuôn khổ hợp tác nghiên cứu bền vững trong dài hạn.
Mô hình LMD-ECTS của USTH mang lại lợi thế gì cho sinh viên? Các nghiên cứu này đóng góp như thế nào vào tham vọng phát triển của USTH và việc triển khai Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị?
USTH: USTH áp dụng hệ thống tín chỉ ECTS và giảng dạy bằng tiếng Anh. Việc được HCERES kiểm định vào năm 2023 khẳng định nhà trường đáp ứng các chuẩn mực châu Âu. Những lợi thế đặc thù này giúp USTH trở thành một đối tác hấp dẫn đối với các trường đại học và grandes écoles của châu Âu.
Trong những năm gần đây, số lượng sinh viên quốc tế tham gia các chương trình song bằng, trao đổi và thực tập ngắn hạn 3-6 tháng tại USTH có xu hướng gia tăng. Ở chiều ngược lại, sinh viên USTH cũng ngày càng thuận lợi hơn khi tham gia các chương trình học tập và nghiên cứu tại châu Âu. Trong giai đoạn tới, USTH định hướng tăng cường hợp tác thu hút sinh viên đến từ các quốc gia Đông Nam Á.
Việt Nam xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm của phát triển quốc gia theo tinh thần Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị. Trong điều kiện nguồn lực nghiên cứu trong nước vẫn đang trong quá trình phát triển, khoảng cách với trình độ quốc tế vẫn cần tiếp tục được thu hẹp một cách bền vững. Hợp tác nghiên cứu với các nhà khoa học tại UPCité cũng như các đối tác hàng đầu khác như CNRS, IRD, CEA mở ra cơ hội tuyệt vời cho các nhà nghiên cứu của USTH trong cả đào tạo và nghiên cứu.
Nguồn: Le Courrier du Vietnam
