Bước ra khỏi vùng an toàn và quyết định dấn thân vào lĩnh vực hoàn toàn mới mẻ với bản thân: ứng dụng Học tăng cường (Reinforcement Learning), Lý Nhật Huy – cựu sinh viên khóa 13 ngành Công nghệ thông tin – Truyền thông tại Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) – đã xuất sắc công bố công trình nghiên cứu trên tạp chí quốc tế International Journal of Intelligent Transportation Systems Research thuộc nhà xuất bản Springer Nature (danh mục Q2). Hành trình của Huy không chỉ là câu chuyện về nỗ lực vượt khó trong nghiên cứu, mà còn mang đến một lăng kính chân thực về khả năng ứng dụng vô tận của Công nghệ thông tin (IT) trong đời sống, mở ra vô vàn cơ hội nghề nghiệp trong kỷ nguyên số.
“Trái ngọt” bất ngờ sau những nỗ lực thầm lặng
Hành trình nghiên cứu khoa học hiếm khi đi theo một đường thẳng. Với Lý Nhật Huy, dấu mốc đáng nhớ lại đến khi cậu đã rời giảng đường và bước vào thị trường lao động. Trong quá trình thử sức với nhiều vị trí khác nhau, từ lập trình viên đến kiến trúc sư giải pháp để tìm hướng đi phù hợp, Huy bất ngờ nhận tin công trình nghiên cứu mình tham gia được xuất bản trên International Journal of Intelligent Transportation Systems Research – tạp chí quốc tế thuộc hệ thống nhà xuất bản Springer, nằm trong danh mục Q2 với chỉ số ảnh hưởng cao.
“Em thấy rất vui và bất ngờ. Thành tích này không chỉ ghi nhận nỗ lực quá khứ mà còn cho thấy những cơ hội mới đang mở ra, giúp em vững tin hơn sau thời gian dài loay hoay định vị bản thân”, Huy chia sẻ. Cảm xúc ấy đến đúng lúc bạn đang định hình sự nghiệp, như một minh chứng cho thấy những nỗ lực bền bỉ chưa bao giờ là vô ích.
Giải bài toán “đặc sản” tắc đường bằng trí tuệ nhân tạo
Cơ duyên đưa Huy đến với thành công này bắt đầu từ một quyết định mang tính bước ngoặt. Ban đầu, Huy dự định thực hiện một đồ án tốt nghiệp về phát triển Game – lĩnh vực mà bạn vốn có nhiều sự hứng thú. Tuy nhiên, thay vì chọn con đường an toàn với những kinh nghiệm sẵn có, Huy đã bị thuyết phục bởi lời gợi ý của các Giảng viên khoa Công nghệ thông tin và Truyền thông về một bài toán khó và mới mẻ hơn: ứng dụng Học tăng cường (Reinforcement Learning) để tối ưu hóa điều phối giao thông. Chấp nhận gác lại sở thích làm game, Huy dấn thân vào lĩnh vực AI với tâm thế thử thách giới hạn của bản thân ngay cả khi phải bắt đầu từ con số không.
Công trình mang tên “A Dual-Mode Multi-Agent Reinforcement Learning Method for Context-Aware Traffic Control Optimization” là thành quả từ quá trình làm việc nghiêm túc giữa Huy và nhóm nghiên cứu. Trong nhóm, Huy là đồng tác giả, trực tiếp tham gia phát triển thuật toán và đảm nhiệm phần lập trình.
Điểm đột phá mà Huy cùng các cộng sự đạt được trong nghiên cứu nằm ở cơ chế kép (Dual-mode) cho phép xử lý các ngữ cảnh giao thông khác nhau. Trong nhiều hệ thống AI truyền thống, mô hình thường gặp khó khăn khi phải đồng thời tối ưu hai mục tiêu tưởng chừng mâu thuẫn: vừa muốn giảm tắc đường cho hàng ngàn phương tiện, vừa muốn xe ưu tiên như xe cứu hỏa hay xe cứu thương di chuyển nhanh nhất . Nhóm nghiên cứu đã giải quyết bài toán này bằng cách thiết kế hai chính sách vận hành riêng biệt. Ở chế độ thông thường, các tác nhân AI tại mỗi nút giao thông tự phối hợp để giảm thiểu thời gian các phương tiện phải chờ đèn đỏ. Ngay khi hệ thống phát hiện có một hay nhiều xe ưu tiên, nó lập tức kích hoạt chế độ khẩn cấp để mở “luồng xanh” mà vẫn đảm bảo dòng xe xung quanh không rơi vào tình trạng hỗn loạn.
Để chứng minh tính thực tiễn, Huy đã đại diện nhóm thực hiện các thực nghiệm trên phần mềm SUMO nhằm giả lập giao thông thực tế trên các tuyến đường tại Hà Nội. Kết quả cho thấy mô hình giúp giảm tới 90% thời gian chờ trung bình của phương tiện tại các nút giao phức tạp. “Nghiên cứu giúp em nhận ra IT không chỉ là viết mã nguồn khô khan, mà là công cụ để giải quyết những vấn đề nhức nhối nhất của xã hội Việt Nam”, Huy bộc bạch. Chính sự kết hợp giữa tư duy thuật toán hiện đại của nhóm và nỗ lực thực thi bền bỉ của Huy đã giúp công trình chinh phục được những chuyên gia khắt khe nhất của tạp chí quốc tế.
Góc nhìn mới về sức mạnh của IT và sự tự tin bước ra thế giới
Hành trình từ một khoá luận trên giấy đến bài báo quốc tế đã thay đổi hoàn toàn cách nhìn của Nhật Huy về ngành học của mình. Trước đây, IT đối với nhiều người có thể chỉ là những dòng mã khô khan, nhưng với Huy, nó đã trở thành “chìa khóa” để giải mã các bài toán thực tiễn của xã hội. “Nghiên cứu giúp em nhận ra IT không chỉ là viết code, mà là cách chúng ta tạo ra sự thay đổi trong cách xã hội vận hành”, Huy bộc bạch.
Góc nhìn thực tế đó đã dẫn dắt Huy dấn thân vào thị trường lao động với một tâm thế linh hoạt. Hiện tại, Huy đang đảm nhận vai trò Kiến trúc sư giải pháp (Solution Architect) và Lập trình viên cho các dự án trong và ngoài nước theo hình thức làm việc từ xa (Remote). Việc từng được rèn luyện trong môi trường học thuật sử dụng 100% tiếng Anh tại USTH đã trở thành một lợi thế tự nhiên, giúp Huy xóa bỏ rào cản khi thảo luận kỹ thuật hay thuyết trình giải pháp với các cộng sự nước ngoài. Sự tự tin của bạn không đến từ những bảng điểm hào nhoáng, mà đến từ khả năng tư duy và giao tiếp chuyên môn mạch lạc trong môi trường toàn cầu – điều đã được trui rèn bền bỉ suốt những năm tháng đại học.
Thành công không chỉ dành cho những “siêu sao” – tự tin lên bạn nhé!
Dù sở hữu công bố quốc tế ấn tượng, Nhật Huy tự nhận mình không phải là một “siêu sao” học thuật. Với mức GPA 3.0/4.0, Huy khiêm tốn chia sẻ rằng kết quả học tập của mình có lẽ không quá nổi bật so với nhiều gương mặt ưu tú khác tại trường. Tuy nhiên, hành trình của Huy là minh chứng cho việc: cơ hội không chỉ dành cho những người có xuất phát điểm hoàn hảo.
“Em mong các bạn đừng quá áp lực nếu mình không phải là người giỏi nhất. Thay vào đó, hãy tích cực trao đổi nhóm, đừng e dè đặt câu hỏi cho giảng viên khi không hiểu bài và đặc biệt là hãy kiên trì đón nhận mọi góp ý – dù là khắt khe nhất – để hoàn thiện bản thân”, Huy tâm sự. Việc không coi nhẹ bất kỳ môn học nào và nỗ lực cân bằng giữa việc học, nghiên cứu cùng các trải nghiệm thực tế chính là chìa khóa giúp một “người bình thường” có thể tạo nên những dấu ấn khác biệt.
Với ước mơ “thực tế hóa sự giả lập”, câu chuyện của Lý Nhật Huy gửi đi một thông điệp mạnh mẽ: Trong kỷ nguyên số, chỉ cần bạn dám dấn thân và không ngừng cải thiện từ những thiếu sót, bạn hoàn toàn có thể tìm thấy tiếng nói riêng và khẳng định giá trị của mình trên bản đồ tri thức thế giới.
