Chiều ngày 23/04/2026, Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) phối hợp cùng thương hiệu Ekseption và Công ty TNHH Thương Mại Dịch Vụ Xuất Nhập Khẩu THE VIGO tổ chức tọa đàm khoa học với chủ đề “Dược – Mỹ phẩm: Từ khoa học đến ứng dụng lâm sàng” tại Hội trường tầng 8, tòa nhà A21, Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam. Sự kiện quy tụ các chuyên gia, bác sĩ, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp trong lĩnh vực Dược – Mỹ phẩm, nhằm trao đổi về xu hướng phát triển của mỹ phẩm, các tiêu chuẩn quản lý, công nghệ bào chế tiên tiến và chuyển giao vào thực hành lâm sàng.
Mỹ phẩm – lĩnh vực giàu tiềm năng cần sự kết nối giữa nhà trường, nhà khoa học và doanh nghiệp
Phát biểu khai mạc chương trình, PGS. TS. Nguyễn Hải Đăng – Phó Hiệu trưởng Trường đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) nhấn mạnh, trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe và làm đẹp ngày càng tăng, mỹ phẩm đang trở thành một lĩnh vực giàu tiềm năng tại Việt Nam.
Theo ông, sự phát triển nhanh của lĩnh vực Dược – Mỹ phẩm đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao về nghiên cứu dựa trên bằng chứng, kiểm soát chất lượng, tiêu chuẩn sản xuất và khả năng chuyển giao vào thực tiễn lâm sàng. Điều này đòi hỏi sự liên kết chặt chẽ giữa cơ sở đào tạo, cộng đồng nghiên cứu và doanh nghiệp nhằm hình thành một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững.
PGS. TS. Nguyễn Hải Đăng cũng khẳng định USTH luôn chú trọng xây dựng các diễn đàn học thuật mở, nơi giảng viên, nhà nghiên cứu, sinh viên và đối tác công nghiệp có thể trao đổi tri thức, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác trong nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao công nghệ.
Sự đồng hành của The Vigo và Ekseption trong chương trình không chỉ góp phần tăng tính thực tiễn cho tọa đàm, mà còn mở rộng cơ hội hợp tác giữa USTH và doanh nghiệp trong lĩnh vực Dược – Mỹ phẩm, đặc biệt trong nghiên cứu ứng dụng, đào tạo và chuyển giao công nghệ.
Đào tạo dược sĩ trong bối cảnh y học ngày càng cá thể hóa
Trong phần trình bày tiếp theo, TS. Trần Thị Thu Phương – giảng viên ngành Dược của Trường, đã phân tích sự chuyển dịch trong cách tiếp cận của ngành Dược trong hệ thống chăm sóc sức khỏe hiện đại.
Nếu trước đây, các phác đồ điều trị thường được áp dụng tương đối đồng nhất cho nhiều nhóm bệnh nhân, thì hiện nay y học đang chuyển mạnh sang y học cá thể hóa (personalized medicine). Theo đó, quyết định điều trị không chỉ dựa trên chẩn đoán bệnh, mà còn cần tích hợp các yếu tố như đặc điểm sinh học cá thể, bệnh nền, độ tuổi và nhu cầu cụ thể của từng người bệnh.
“Điều trị hiện đại không còn là một công thức chung cho tất cả, mà cần được cá thể hóa theo từng người bệnh.”
Từ góc nhìn đó, vai trò của dược sĩ cũng được mở rộng đáng kể. Dược sĩ không chỉ đảm bảo sử dụng thuốc an toàn và hợp lý, mà còn tham gia tích cực vào quá trình tối ưu hóa điều trị, quản lý liệu pháp và phối hợp trong nhóm chăm sóc đa chuyên ngành.
“Thuốc thôi là chưa đủ. Điều quan trọng là sử dụng đúng thuốc, cho đúng bệnh nhân và đúng thời điểm.” TS. Trần Thị Thu Phương cho biết, chương trình đào tạo ngành Dược tại USTH được xây dựng trên nền tảng Khoa học sự sống, Công nghệ y sinh và Công nghệ dược, với hai định hướng chính: Dược lâm sàng và Công nghiệp dược, trong đó Mỹ phẩm là một hướng ứng dụng quan trọng.
Đặc biệt, sinh viên ngành Dược tại USTH được đào tạo trong môi trường quốc tế, với chương trình có tỷ lệ lớn học phần bằng tiếng Anh, song song với việc trang bị kiến thức về hệ thống y tế, pháp chế và thực tiễn ngành Dược tại Việt Nam.
“USTH không chỉ đào tạo dược sĩ, mà hướng tới đào tạo những dược sĩ của tương lai, có năng lực chuyên môn, tư duy lâm sàng và khả năng hội nhập quốc tế.”
Mỹ phẩm nhìn từ đào tạo: từ công thức sản phẩm đến tiêu chuẩn chất lượng
Tiếp nối chương trình, TS. Phạm Lê Minh – giảng viên ngành Dược của Trường đã trình bày về định hướng đào tạo và nghiên cứu trong lĩnh vực dược – Mỹ phẩm tại USTH, nhấn mạnh cách tiếp cận tích hợp giữa khoa học nền tảng, kỹ năng thực hành và tiêu chuẩn chất lượng.
Theo TS.Minh, sinh viên không chỉ dừng lại ở việc xây dựng công thức cho các dạng bào chế như kem, gel, serum hay hệ phân tán đa pha, mà còn được đào tạo theo toàn bộ chuỗi phát triển sản phẩm, từ thiết kế, bào chế đến đánh giá và kiểm soát chất lượng. Các kỹ thuật phân tích hiện đại như HPLC, LC-MS, UV-Vis, phân tích kích thước nano, cùng các phép thử về độ ổn định, pH, độ nhớt và các chỉ tiêu chất lượng được tích hợp trong chương trình nhằm đảm bảo tính khoa học và khả năng ứng dụng.
“Sinh viên cần được đào tạo để làm chủ quy trình phát triển sản phẩm theo các tiêu chuẩn cao, từ thiết kế công thức đến đánh giá chất lượng và hiệu năng.”
Bên cạnh đó, USTH chú trọng kết nối đào tạo với doanh nghiệp, nhà máy đạt chuẩn GMP, trung tâm kiểm nghiệm và môi trường sản xuất công nghiệp. Mô hình này giúp sinh viên hiểu rõ hơn quy trình phát triển một sản phẩm mỹ phẩm từ phòng thí nghiệm đến quy mô sản xuất và thương mại hóa..
Từ nền tảng liên ngành đó, sinh viên có thể đảm nhiệm nhiều vị trí khác nhau trong chuỗi giá trị của ngành, bao gồm nghiên cứu và phát triển (R&D), kiểm nghiệm, đảm bảo chất lượng (QA/QC), đăng ký sản phẩm và phát triển sản phẩm trong lĩnh vực mỹ phẩm.
Tiêu chuẩn châu Âu và yêu cầu minh bạch trong sản xuất dược mỹ phẩm
Ở góc độ doanh nghiệp quốc tế, TS. Raphael Chauchard Duerinck – CEO HB Aesthetics, Founder Ekseption đã chia sẻ về các yêu cầu nghiêm ngặt trong sản xuất và quản lý mỹ phẩm tại châu Âu.
Theo ông, để một sản phẩm được phép lưu hành trên thị trường, doanh nghiệp cần tuân thủ các quy định chặt chẽ, tiêu biểu như ISO 22716 về thực hành sản xuất tốt trong mỹ phẩm, cùng với các yêu cầu liên quan đến an toàn sản phẩm, hồ sơ kỹ thuật và truy xuất nguồn gốc. Toàn bộ quy trình, từ phát triển công thức, sản xuất, đóng gói đến kiểm soát thành phần, đều phải được chuẩn hóa, minh bạch và được đánh giá định kỳ.
“Trong sản xuất mỹ phẩm, mọi khâu từ bào chế, đóng gói đến bao bì đều phải tuân thủ những tiêu chuẩn khắt khe và minh bạch.”
Các quy định này không chỉ nhằm đảm bảo tính an toàn trước khi sản phẩm được đưa ra thị trường, mà còn thúc đẩy cách tiếp cận dựa trên bằng chứng trong nghiên cứu và phát triển, đồng thời xác lập ranh giới rõ ràng giữa mỹ phẩm và dược phẩm trong quản lý.
Với hơn 25 năm kinh nghiệm trong ngành, TS. Raphael nhận định thị trường đang chuyển dịch theo hướng ưu tiên các sản phẩm an toàn, hiệu quả, dễ sử dụng và phù hợp với chăm sóc tại nhà, phản ánh nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng về chất lượng và tính minh bạch.
“Người dùng ngày nay cần những sản phẩm an toàn, dễ sử dụng, ít tác dụng phụ và mang lại giá trị thực sự cho làn da.”
Mỹ phẩm trong thực hành da liễu: dùng đúng, hiểu đúng và không lạm dụng
Từ góc độ lâm sàng, PGS. TS. BS. Đỗ Thị Thu Hiền – Bệnh viện Da liễu Trung ương đã chia sẻ về vai trò của mỹ phẩm trong chăm sóc da và hỗ trợ điều trị các tình trạng da liễu phổ biến như mụn, nám, tăng sắc tố, lão hóa, cũng như bảo vệ da trước tác động của tia cực tím.
Bà nhấn mạnh rằng các hoạt chất như chất chống oxy hóa, retinoid, niacinamide, cùng với các sản phẩm hỗ trợ phục hồi hàng rào bảo vệ da và kem chống nắng, đều có giá trị khi được sử dụng đúng chỉ định và phù hợp với tình trạng da.
Tuy nhiên, việc sử dụng mỹ phẩm cần dựa trên hiểu biết khoa học và đánh giá cá thể, tránh lạm dụng hoạt chất mạnh hoặc sử dụng theo xu hướng mà không phù hợp với đặc điểm da.
“Mục tiêu của chất chống oxy hóa là hỗ trợ hệ thống bảo vệ nội sinh của da, chứ không phải dùng càng nhiều càng tốt.”
Đối với kem chống nắng, PGS. Hiền cũng lưu ý, chỉ số SPF không phải là tiêu chí duy nhất khi lựa chọn sản phẩm. Một kem chống nắng hiệu quả cần có khả năng bảo vệ phổ rộng, bao gồm cả UVA và UVB.
“Một sản phẩm chống nắng hiệu quả không chỉ cần bảo vệ trước UVB, mà cần có phổ rộng để bảo vệ trước cả UVA và UVB.”
Bên cạnh đó, các sản phẩm bổ sung đường uống hỗ trợ chống nắng không thể thay thế kem chống nắng, mà chỉ nên được xem là biện pháp hỗ trợ.
Trong thực hành da liễu, mỹ phẩm có thể đóng vai trò hỗ trợ điều trị (adjunctive therapy), góp phần cải thiện hàng rào bảo vệ da, tăng hiệu quả điều trị và duy trì kết quả lâu dài. Điều này cho thấy mỹ phẩm không chỉ phục vụ mục đích thẩm mỹ, mà còn có giá trị trong nâng cao chất lượng chăm sóc da dưới góc nhìn y khoa.
Công nghệ nano và năng lực nghiên cứu Dược – Mỹ phẩm tại USTH
Trong phần trình bày của mình, PGS. TS. Nguyễn Hồng Vân – giảng viên ngành Dược của Trường đã giới thiệu một số hướng nghiên cứu và hệ thống cơ sở vật chất phục vụ phát triển sản phẩm Dược – Mỹ phẩm tại USTH, đặc biệt trong lĩnh vực bào chế, phân tích, kiểm soát chất lượng và công nghệ nano.
Theo đó, USTH được trang bị hệ thống thiết bị hiện đại cho phép nghiên cứu toàn diện từ thiết kế hệ bào chế đến đánh giá đặc tính và chất lượng sản phẩm, bao gồm phân tích cấu trúc, độ ổn định, độ nhớt, khả năng dàn trải, định lượng hoạt chất, kiểm soát tồn dư và đặc trưng hóa các hệ nano..
“Công nghệ nano có thể giúp tăng độ ổn định, tăng khả năng thẩm thấu và bảo vệ hoạt chất, từ đó cải thiện hiệu quả của sản phẩm.”
Bên cạnh đó, các hướng nghiên cứu tập trung vào các hệ dẫn truyền tiên tiến như nano lipid, liposome và hệ dẫn truyền qua da (transdermal delivery systems). Đây là những nền tảng công nghệ có tiềm năng cao trong việc tối ưu hóa sinh khả dụng và hiệu quả của các hoạt chất, đặc biệt đối với các hợp chất kém bền hoặc khó thẩm thấu.
Các hoạt động nghiên cứu này phản ánh định hướng gắn kết giữa khoa học cơ bản và ứng dụng (translational research) tại USTH, nơi sinh viên không chỉ tiếp cận kiến thức lý thuyết mà còn trực tiếp tham gia vào các dự án nghiên cứu có khả năng chuyển giao vào thực tiễn sản xuất và chăm sóc sức khỏe..
Mỹ phẩm – lĩnh vực liên ngành giữa Sinh học, Hóa học và Dược học
Tại phiên tọa đàm cuối với chủ đề “Nâng tầm tiêu chuẩn Dược – Mỹ phẩm tại Việt Nam”, các diễn giả đã thảo luận về yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu và sản xuất trong lĩnh vực mỹ phẩm, trong bối cảnh tiêu chuẩn ngày càng tiệm cận quốc tế.
TS. Phạm Lê Minh nhấn mạnh rằng sự phát triển của lĩnh vực này đòi hỏi nguồn nhân lực có nền tảng liên ngành vững chắc, có khả năng tích hợp kiến thức từ nhiều lĩnh vực để giải quyết các bài toán thực tiễn.
Cụ thể, Sinh học cung cấp hiểu biết về cấu trúc và sinh lý da, cơ chế tế bào và các quá trình bệnh lý như mụn, tăng sắc tố và lão hóa. Hóa học đóng vai trò trong thiết kế và tối ưu công thức, kiểm soát độ ổn định và tính tương thích của các thành phần. Trong khi đó, Dược học giúp làm rõ cơ chế tác dụng của hoạt chất, liều lượng, tính an toàn và hiệu quả khi sử dụng trên cơ thể người.
“Để đáp ứng nhu cầu của người sử dụng, công nghệ mỹ phẩm cần sự kết hợp của Sinh học, Hóa học và Dược học.”
Cách tiếp cận này phản ánh định hướng đào tạo liên ngành mà USTH đang theo đuổi, hướng tới việc phát triển nguồn nhân lực có tư duy hệ thống, khả năng ứng dụng kiến thức vào thực tiễn và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngành Dược – Mỹ phẩm.
Mở rộng cách hiểu về ngành Dược tại USTH
Thông qua tọa đàm, có thể thấy ngành Dược tại USTH không chỉ hướng đến mô hình nghề nghiệp truyền thống như làm dược sĩ tại bệnh viện, nhà thuốc hay cơ sở y tế. Với nền tảng Khoa học sự sống, chương trình đào tạo ngành Dược tại USTH còn mở ra nhiều hướng ứng dụng thực tiễn, trong đó có mỹ phẩm, nghiên cứu và phát triển sản phẩm, kiểm nghiệm, đảm bảo chất lượng, công nghiệp dược và chăm sóc sức khỏe.
Đây là thông tin có ý nghĩa thiết thực với học sinh và phụ huynh khi tìm hiểu về ngành Dược. Trong bối cảnh thị trường chăm sóc sức khỏe và làm đẹp ngày càng phát triển, người học Dược không chỉ cần kiến thức về thuốc, mà còn cần năng lực nghiên cứu, tư duy liên ngành, khả năng thực hành và hiểu biết về tiêu chuẩn chất lượng.
Tọa đàm “Dược- mỹ phẩm: Từ khoa học đến ứng dụng lâm sàng” vì vậy không chỉ là một hoạt động học thuật, mà còn góp phần làm rõ định hướng đào tạo của USTH: gắn khoa học với thực tiễn, gắn nhà trường với doanh nghiệp, và chuẩn bị cho sinh viên những năng lực cần thiết để thích ứng với sự phát triển nhanh chóng của ngành Dược trong tương lai.
Tìm hiểu thêm về ngành Dược và các chương trình đào tạo thuộc Khoa Khoa học sự sống tại USTH: https://usth.edu.vn/nganh-duoc-hoc-17514/
