Tại Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH), có một câu chuyện bắt đầu từ những hạt đậu quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày của người Việt, đi qua phòng thí nghiệm, và dừng lại ở vị trí Giải Nhất Poster tại một hội thảo khoa học quốc tế về An toàn Thực phẩm. Câu chuyện ấy gắn với Thành Vân Hà – cựu sinh viên ngành Khoa học và Công nghệ Thực phẩm (FST), người vừa tốt nghiệp và hiện đang làm việc tại bộ phận sản xuất của Tập đoàn Nestlé.
Đó không phải là một hành trình “đi tắt”, cũng không bắt đầu từ những tham vọng lớn lao. Với Hà, con đường đến với khoa học thực phẩm xuất phát từ hai điều rất đời thường: thích ăn uống và tò mò về khoa học.
Khi lựa chọn ngành học bắt đầu từ một sở thích rất “đơn thuần”
“Nếu nói lý do chọn ngành Khoa học và Công nghệ Thực phẩm thì thật ra… rất đơn giản. Em thích ăn, và em cũng thích tìm hiểu khoa học.” Hà cười khi được hỏi về quyết định của mình.
Sự kết hợp tưởng như ngẫu nhiên ấy lại trở thành điểm khởi đầu phù hợp. Khoa học và Công nghệ Thực phẩm cho Hà cơ hội nhìn lại những món ăn quen thuộc dưới góc độ khoa học: từ thành phần dinh dưỡng, quy trình chế biến, đến cách tối ưu để thực phẩm vừa an toàn, vừa mang lại giá trị sức khỏe tốt hơn.
Càng học, Hà càng nhận ra ngành học này không chỉ gói gọn trong phòng thí nghiệm hay nhà máy. Cảm giác ‘học cái này là dùng được thật’ đã giữ Hà ở lại với ngành và đi sâu hơn vào con đường nghiên cứu.
Khoa học bắt đầu từ bát chè đậu trong căn bếp Việt
Đề tài giúp Hà giành Giải Nhất Poster tại Hội thảo Quốc tế về An toàn Thực phẩm (12/2025) mang tên: “Đánh giá hàm lượng anthocyanin trong các loại đậu phổ biến (Phaseolus vulgaris) từ ba vùng ở Việt Nam và tối ưu hóa phương pháp chiết xuất anthocyanin.”
Anthocyanin là hợp chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe, thường xuất hiện trong các loại đậu và rau củ sẫm màu. Đây không phải là một nghiên cứu xuất hiện từ con số không, mà là sự tiếp nối mạch nghiên cứu được xây dựng qua nhiều khóa sinh viên tại USTH. Hà trân trọng nền tảng mà các anh chị đi trước đã đặt ra, để từ đó đào sâu hơn vào việc tối ưu phương pháp và mở rộng phạm vi lấy mẫu.
“Nghiên cứu khoa học giống như một cuộc chạy tiếp sức. Các anh chị đã đi những bước đầu tiên, mình tiếp tục để đào sâu hơn, làm rõ hơn.” Hà chia sẻ.
Hà lựa chọn 6 loại đậu quen thuộc với người Việt và thu thập mẫu tại ba vùng đại diện: Hải Dương, Chương Mỹ (Hà Nội) và Đắk Lắk (theo đơn vị hành chính tại thời điểm thu thập mẫu; hiện nay các địa phương này đã được điều chỉnh, sáp nhập theo quy hoạch hành chính mới từ tháng 7 năm 2025).Với Hà, việc nghiên cứu những nguyên liệu gần gũi không chỉ giúp kết quả dễ tiếp cận hơn với cộng đồng, mà còn góp phần cung cấp thêm dữ liệu khoa học về nông sản Việt Nam, những thứ chúng ta sử dụng hằng ngày nhưng chưa thực sự hiểu hết về giá trị dinh dưỡng.
“Đậu là thứ hầu như gia đình nào cũng ăn. Nhưng chúng ta thường dùng theo thói quen. Em muốn có thêm dữ liệu khoa học để mọi người hiểu rõ hơn mình đang ăn gì, và ăn như thế nào cho tốt.” Hà nói.
Tối ưu từng bước nhỏ để kết quả có giá trị hơn
Một điểm Hà nhấn mạnh trong nghiên cứu của mình là tối ưu phương pháp chiết xuất. Với Hà, đó không phải là câu chuyện kỹ thuật thuần túy, mà là yếu tố quyết định chất lượng dữ liệu nghiên cứu.
“Nếu mình không tối ưu, có thể chỉ thu được 10g hợp chất. Nhưng nếu phương pháp tốt hơn, mình có thể thu được 15g. Phần chênh lệch đó ảnh hưởng rất lớn đến việc đánh giá giá trị dinh dưỡng.” Hà giải thích.
Chính sự cẩn trọng trong từng bước nhỏ ấy đã giúp poster của Hà được đánh giá cao tại hội thảo có sự tham gia của hơn 150 nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài nước, đến từ Viện Kiểm nghiệm An toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia (NIFC) và Viện Nghiên cứu Chăn nuôi Quốc tế (ILRI).
Khoảnh khắc được xướng tên Giải Nhất đến với Hà một cách khá bất ngờ. “Lúc đó MC đọc nhầm tên em. Em nghe thấy quen quen, đến khi đọc đúng tên đề tài và tên cô Luyến – giảng viên hướng dẫn, thì em mới giật mình nhận ra là mình thật sự được gọi tên.”
Nhắc đến cô Luyến, Hà không khỏi xúc động và tự hào: “Ở USTH, không chỉ riêng em, mà các bạn xung quanh em cũng đều được trao quyền chủ động, đặc biệt trong các hoạt động học thuật và nghiên cứu. Trong lần tham gia hội thảo, từ mục tiêu nghiên cứu, cách triển khai, cách trình bày poster và cả việc đứng trước hội đồng để trả lời phản biện, em đều là người tự quyết định. Cô Luyến là người hướng dẫn, góp ý và đồng hành, nhưng cô không làm thay. Em phải chịu trách nhiệm với mọi lựa chọn của mình. Văn hóa trao quyền đi kèm trách nhiệm ấy đã giúp em trưởng thành rất nhanh trong tư duy nghiên cứu và trong cuộc sống của mình.” Hà chia sẻ.
Giải thưởng không phải điểm kết thúc
Dù đạt giải cao, Hà không xem đây là đích đến. Với cô, đó là một dấu mốc cho thấy những gì mình đang làm là đúng hướng, và có thể tiếp tục phát triển xa hơn.
“Nghiên cứu là một quá trình dài. Giải thưởng giúp em có thêm niềm tin để đi tiếp, chứ không phải để dừng lại.” Hà nói.
Niềm tin ấy theo Hà bước sang một chặng đường mới: môi trường doanh nghiệp.
Từ phòng thí nghiệm đến dây chuyền sản xuất tại Nestlé
Hiện tại, Thành Vân Hà đang làm việc tại bộ phận sản xuất của Tập đoàn Nestlé, trong vai trò Quản trị viên tập sự. Con đường đến với Nestlé không hề dễ dàng, nhất là trong giai đoạn Hà vừa hoàn thành khóa luận, vừa tham gia tuyển dụng.
Có những ngày lịch trình của Hà kéo dài liên tục: sáng thi cuối kỳ ở trường, tối bay vào TP.HCM, sáng hôm sau bước thẳng vào vòng tuyển chọn. Trong guồng quay ấy, Hà vẫn giữ cho mình một triết lý quen thuộc: “Trials and Errors” – Thử và Sai.
Với Hà, sai không phải để bỏ cuộc, mà để học nhanh hơn, điều chỉnh tốt hơn. Điều đó tiếp tục theo cô vào môi trường làm việc thực tế, nơi khoa học không chỉ nằm trên giấy, mà gắn với con người và quy trình sản xuất.
Hà chia sẻ rằng, trong giai đoạn nhiều áp lực ấy, sự đồng hành của thầy cô và bạn bè tại USTH đóng vai trò rất quan trọng. Các thầy cô luôn theo sát tiến độ, góp ý kịp thời, tạo điều kiện cho Hà, trong khi các bạn cùng phòng thí nghiệm hỗ trợ Hà từ những chi tiết nhỏ nhất để đảm bảo công việc nghiên cứu không bị đứt gãy. “Nếu không có sự hỗ trợ đó, em khó có thể cân bằng được giữa việc học, nghiên cứu và chuẩn bị cho môi trường làm việc.” Hà nói.
Khi “tỏa sáng” không chỉ dành cho một người
Một trong những trải nghiệm đáng nhớ nhất của Hà tại Nestlé là khi cô đồng hành cùng một anh vận hành viên trong một buổi chia sẻ nội bộ. Thay vì cố gắng biến anh thành những người thuyết trình chuyên nghiệp, Hà chọn cách lắng nghe và hỗ trợ để anh thể hiện đúng nhất những gì mình đã làm được.
Những kỹ năng làm việc nhóm, giao tiếp và tổ chức công việc mà Hà từng được rèn luyện trong quá trình học tập và nghiên cứu tại USTH đã giúp cô tự tin hơn khi làm việc với nhiều đối tượng khác nhau trong môi trường sản xuất.
“Làm quản lý không phải là để mình nổi bật, mà là giúp mọi người cũng có cơ hội tỏa sáng theo cách của họ.” Hà chia sẻ.
Chính tinh thần thấu hiểu này đã giúp một người làm khoa học như Hà không bị tách rời khỏi dòng chảy của thực tế trong một doanh nghiệp sản xuất.
Niềm tin vào nội lực sinh viên USTH
Nhìn lại hành trình từ giảng đường USTH, phòng thí nghiệm, hội thảo quốc tế đến môi trường làm việc tại một tập đoàn đa quốc gia, Hà mong rằng câu chuyện của mình có thể tiếp thêm sự tự tin cho sinh viên USTH trên con đường đã chọn.
“Trường mình còn trẻ, nên nhiều bạn hay so sánh với các trường lâu đời khác rồi tự nghi ngờ năng lực của bản thân. Nhưng theo em, năng lực không nằm ở tuổi của ngôi trường, mà ở thái độ học tập và cách mình làm việc mỗi ngày.” Hà chia sẻ.
Theo Hà, sinh viên USTH hoàn toàn có đủ năng lực và kỹ năng phát triển theo nhiều hướng khác nhau: từ nghiên cứu khoa học đến làm việc trong các doanh nghiệp, nhà máy sản xuất… nếu dám thử, dám sai và dám chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.
Lời kết: Đi chậm để đi xa
Từ những hạt đậu quen thuộc trong căn bếp Việt đến Giải Nhất Poster quốc tế và vị trí tại Nestlé, hành trình của Thành Vân Hà không ồn ào, không phô trương. Đó là một hành trình đi chậm, làm chắc, và luôn đặt câu hỏi: “Điều mình học có ích gì cho đời sống?”
Có lẽ, chính sự bắt đầu rất giản dị, từ thích ăn uống và yêu khoa học, đã giúp Hà giữ được sự bền bỉ trên con đường mình chọn. Và đó cũng là thông điệp Hà muốn gửi đến sinh viên USTH: “Hãy tin rằng những sở thích rất nhỏ của bạn, nếu được nuôi dưỡng đúng cách, có thể trở thành một con đường rất dài.”
