Giữa một môi trường học thuật châu Âu giàu tri thức và cạnh tranh, Nguyễn Tân An – cựu sinh viên ngành Công nghệ Sinh học – Phát triển thuốc, Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH), mang theo bên mình hành trang được hun đúc từ những năm tháng lăn xả trong phòng thí nghiệm: kỹ năng thao tác lab vững vàng, tư duy xử lý tình huống linh hoạt và khả năng làm việc nhóm bền bỉ.
An sinh năm 2002, năm nay 24 tuổi. Thế nhưng, ở An luôn toát lên sự điềm đạm và chín chắn của một người đã trải qua nhiều va chạm thực tế. Trước khi quyết định học Thạc sĩ, An dành gần hai năm đi làm để tích lũy kinh nghiệm. Chính quãng thời gian ấy trở thành nền móng giúp An tự tin bước vào môi trường nghiên cứu quốc tế.
Hiện tại, An đang theo học chương trình Thạc sĩ Biotechnologies for Food Science tại Đại học Padova (Ý), đồng thời đảm nhiệm vai trò trợ lý phòng thí nghiệm cho các giáo sư trong khoa.
Với An, việc được làm việc trực tiếp trong môi trường nghiên cứu tại châu Âu không phải là điều ngẫu nhiên. Đó là kết quả của một lộ trình học tập, làm việc được xây dựng có chủ đích: Sau khi tốt nghiệp không vội đi ngay, mà lựa chọn đi làm trước để nhận diện rõ điểm mạnh, điểm yếu của bản thân, rồi mới đưa ra quyết định du học.
Từ USTH đến Padova: một hành trình có chiến lược
Khác với nhiều sinh viên chọn đi du học ngay sau khi tốt nghiệp, Nguyễn Tân An dành gần hai năm làm việc sau khi ra trường. Trong khoảng thời gian này, An trải nghiệm cả môi trường tư nhân lẫn nhà nước, tham gia cố vấn cho một số nhà máy về quy trình sản xuất, bảo quản và kiểm soát chất lượng thực phẩm. Những va chạm thực tế giúp An hiểu rõ hơn bản thân đang thiếu gì và muốn đào sâu điều gì trong chuyên môn.
“Sau một thời gian đi làm, em nhận ra có những vấn đề trong lĩnh vực của mình mà em chưa hiểu đủ sâu. Em muốn biết công nghệ trên thế giới đã đi đến đâu và liệu mình có thể bắt kịp không”, An chia sẻ. Từ suy nghĩ đó, An quyết định tiếp tục con đường học thuật bằng chương trình Thạc sĩ tại Ý.
Việc lựa chọn nước Ý cũng mang nhiều yếu tố cá nhân. Gia đình An có mối gắn bó với Ý từ lâu, bản thân An cũng yêu thích văn hóa, lối sống và ẩm thực nơi đây. “Văn hóa ở Ý khá gần với Việt Nam, con người thân thiện, đồ ăn cũng hợp khẩu vị”, An cười nói.
Lợi thế của An tại châu Âu: kỹ năng thực hành
Khi bắt đầu học tại Đại học Padova, An nhận ra sự khác biệt rõ rệt giữa môi trường đào tạo tại Ý và USTH. Ở Ý, kiến thức chuyên môn rất sâu và chắc, nhưng chương trình thiên về lý thuyết, sinh viên ít được chạm tay vào thí nghiệm. Trong khi đó, tại USTH, sinh viên được “ngâm” trong phòng thí nghiệm, làm việc nhóm liên tục và xử lý các tình huống thực tế ngay từ những năm đầu.
“Điều em tự tin nhất khi sang đây chính là kỹ năng thực hành. Nhờ nền tảng đã có từ USTH, hiện tại em đang làm trợ lý dự án về vi sinh vật kháng thuốc tại Padova”, An chia sẻ. Đây cũng là lợi thế giúp An nhanh chóng hòa nhập với môi trường nghiên cứu tại châu Âu, không bị bỡ ngỡ hay choáng ngợp.
An kể lại những ngày ở USTH, có thời điểm cả lớp ở lại phòng lab đến đến khuya để hoàn thành thí nghiệm, sáng hôm sau 9 giờ vẫn có lớp để học. “Lúc đó vừa vì say mê, vừa vì chưa xong việc. Bọn em không để ý thời gian, chỉ tập trung làm thôi”. Chính những trải nghiệm ấy rèn cho An khả năng chịu áp lực, quản lý thời gian và tinh thần làm việc bền bỉ, những yếu tố cực kỳ quan trọng khi bước vào môi trường học thuật quốc tế.
Không chỉ An, cả một thế hệ sinh viên USTH vươn ra thế giới
Điều đặc biệt là An không phải “case đơn lẻ”. Trong lớp của An tại USTH, khoảng 19/30 sinh viên, tương đương hơn 60% bạn đã và đang đi du học sau khi tốt nghiệp, ở nhiều quốc gia khác nhau tại châu Âu và châu Á. Mỗi người có một lựa chọn riêng: người tiếp tục học tiến sĩ, người ở lại nước ngoài làm việc, người quay về Việt Nam phát triển sự nghiệp.
Theo An, đó là minh chứng cho một môi trường học thuật mở, nơi sinh viên được khuyến khích khám phá năng lực bản thân và tự tin bước ra thế giới. “Không phải ai cũng đi du học, nhưng những bạn đi đều có định hướng rất rõ ràng”, An nói.
Những người thầy, người cô đồng hành sau giảng đường
Nhắc đến USTH, An đặc biệt biết ơn các thầy cô đã đồng hành cùng mình suốt chặng đường học tập. Bốn giảng viên để lại dấu ấn sâu đậm nhất với An là cô Lê Thị Vân Anh, cô Mai Phương Nga, cô Tô Mai Hương và thầy Phạm Hoàng Nam.
Với An, cô Vân Anh luôn tạo cảm giác làm việc như những “đối tác” cùng trao đổi, chứ không quá đặt nặng mối quan hệ giảng viên – sinh viên. Khi An trình bày ý tưởng của mình, cô không bác bỏ ngay mà đặt những câu hỏi mở để cùng phân tích vấn đề. Nhờ đó, An cảm thấy được tôn trọng và tự tin hơn trong tư duy của bản thân
Cô Phương Nga là người đã giúp An vượt qua giai đoạn rối ren khi phải cùng lúc cân bằng giữa việc học và công việc. Trong những thời điểm áp lực, cô luôn đưa ra những lời khuyên kịp thời và thực tế. Với An, nhờ sự định hướng đó đã giúp bản thân từng bước ổn định lại con đường đang đi. “Nếu không nghe lời khuyên của cô, chắc em không có được những thành quả như bây giờ”, An chia sẻ.
Cô Tô Mai Hương để lại dấu ấn đặc biệt trong hành trình học tập của An bởi nền tảng học thuật vững chắc và phong cách giảng dạy hiện đại. Hoàn thành chương trình Tiến sĩ khi còn rất trẻ, cô Mai Hương luôn truyền cảm hứng cho sinh viên thông qua phong cách làm việc cởi mở, khuyến khích tư duy phản biện và đi sâu vào bản chất vấn đề. Không chỉ vậy, cô còn là người giúp An hình thành tinh thần bền bỉ và sự nghiêm túc cần có trên con đường theo đuổi nghiên cứu khoa học.
Riêng với thầy Phạm Hoàng Nam, đối với An, không chỉ là người thầy, mà còn là bậc đàn anh đáng kính trong ngành, người luôn âm thầm dìu dắt, nâng đỡ và đưa cho An những định hướng đúng đắn nhất trên con đường sự nghiệp. Đến nay, An và thầy vẫn đang tiếp tục nghiên cứu và phát triển dự án về đề tài tốt nghiệp của bản thân. “Thầy luôn yêu cầu sinh viên phải chủ động tìm hiểu, cố gắng tự giải quyết vấn đề. Khi cần, thầy sẽ luôn có mặt, hỗ trợ nhiệt tình”.
Không chỉ học thuật: tư duy khởi nghiệp từ giảng đường
Bên cạnh con đường nghiên cứu, Nguyễn Tân An còn sớm thử sức với kinh doanh. Sau khi ra trường, An tự xây dựng một doanh nghiệp phân phối rượu vang, từ việc tìm nguồn hàng, xây dựng pháp lý, phát triển thị trường đến vận hành hệ thống bán hàng. Đây không phải một dự án “làm cho vui”, mà được An đầu tư bài bản với tầm nhìn dài hạn.
Khi quyết định sang Ý học Thạc sĩ, An không đóng băng công việc mà chủ động lựa chọn một người đồng hành tại Việt Nam để cùng quản lý. Từ Ý, An điều hành từ xa, giữ vai trò hoạch định chiến lược và kết nối đối tác, trong khi đội ngũ tại Việt Nam trực tiếp vận hành. Với An, đây là cách rèn luyện tư duy hệ thống, khả năng lãnh đạo và quản trị, những kỹ năng quan trọng cho hành trình dài phía trước.
Tư duy khoa học mở: “1 + 1 không phải lúc nào cũng bằng 2”
Một điều USTH mang lại cho An, theo cách rất sâu sắc, chính là tư duy khoa học mở.
“Ở trường, em học được cách đặt câu hỏi: tại sao vấn đề lại như vậy, mối tương quan giữa các yếu tố là gì. Trong lý thuyết, 1 + 1 có thể bằng 2, nhưng khi ra thực nghiệm, nó có thể là 1.5 hay 0.75, bởi thực tế luôn có nhiều biến số hơn sách vở.”
Chính cách tư duy này giúp An không rơi vào lối học máy móc, mà luôn nhìn vấn đề đa chiều, linh hoạt, một phẩm chất cần thiết trong nghiên cứu khoa học.
Đi để trở về
Sau khi hoàn thành chương trình Thạc sĩ, An dự định tiếp tục làm việc tại châu Âu khoảng 3 – 5 năm, có thể di chuyển giữa các quốc gia để tích lũy thêm kinh nghiệm trong môi trường nhà máy và doanh nghiệp. Tuy nhiên, mục tiêu dài hạn của An vẫn là quay về Việt Nam.
“Em là người Việt, em thích văn hóa cộng đồng ở Việt Nam. Hơn nữa, sự nghiệp của em ở Việt Nam đang rất tốt. Em muốn mang những kinh nghiệm, kiến thức học được ở đây về để phát triển tiếp”, An chia sẻ.
Thông điệp gửi tới sinh viên USTH
Với An, du học không phải là cách “kéo dài thời gian” hay trốn tránh đi làm. Ngoài tiếng Anh và kiến thức chuyên môn, những thứ có thể học ở bất cứ đâu, An cho rằng điều quan trọng nhất khi ra nước ngoài là kỹ năng mềm, khả năng xử lý vấn đề, tâm lý vững vàng và kỷ luật với bản thân.
“Ra ngoài rồi mới thấy mình chỉ có một mình., không còn bố mẹ, người thân ở bên, nên mình phải học cách đối nhân xử thế và tự chịu trách nhiệm cho mọi quyết định của mình”, An nói.
Với Nguyễn Tân An, hành trình học tập chưa bao giờ là cuộc chạy đua thành tích, mà là quá trình tích lũy từng bước, đủ vững để bước ra thế giới và đủ bản lĩnh để quay về cống hiến. Trên hành trình ấy, những năm tháng rèn luyện tại USTH chính là nền móng giúp An tự tin khẳng định mình trên đất châu Âu.
