Ngày 25/12/2025, Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) đã tổ chức thành công seminar với chủ đề “Nghiên cứu, đào tạo và đổi mới sáng tạo – Kinh nghiệm từ CEA”, nhằm thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, đồng thời tăng cường hiểu biết về bảo hộ sở hữu trí tuệ trong môi trường học thuật.
Tham dự buổi seminar, về phía Cơ quan Năng lượng Nguyên tử và các Năng lượng Thay thế Pháp (CEA) có GS. TS. Trần Quốc Tuấn, Giáo sư tại INSTN (Đại học Paris-Saclay), Giám đốc Nghiên cứu, Nhà khoa học cao cấp và chuyên gia quốc tế của CEA. Về phía USTH có PGS. TS. Trần Đình Phong, Phó Hiệu trưởng; PGS. TS. Tô Thị Mai Hương, Phó Trưởng phòng Nghiên cứu, đổi mới và đối ngoại; cùng nhiều lãnh đạo khoa và các giảng viên trường USTH.
Diễn giả đặc biệt của seminar là GS. TS. Trần Quốc Tuấn. Ông hiện đang công tác tại Đại học Paris-Saclay, đồng thời đảm nhiệm vị trí Giám đốc nghiên cứu và chuyên gia quốc tế tại Cơ quan Năng lượng Nguyên tử và các Năng lượng Thay thế Pháp (CEA) – một trong những tổ chức nghiên cứu công lập hàng đầu của Pháp và châu Âu trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Với bề dày kinh nghiệm nghiên cứu, GS. Trần Quốc Tuấn là tác giả của 13 bằng độc quyền sáng chế và hơn 300 công bố khoa học quốc tế, có nhiều đóng góp quan trọng cho hoạt động nghiên cứu và chuyển giao tri thức.
Tại seminar, GS. Trần Quốc Tuấn đã giới thiệu tổng quan về CEA – cơ quan nghiên cứu chiến lược trực thuộc Chính phủ Pháp, với hơn 21.000 cán bộ khoa học và kỹ thuật, giữ vai trò định hướng nghiên cứu dài hạn, phát triển công nghệ lõi và tổ chức chuyển giao vào thực tiễn. Hoạt động của CEA tập trung vào bốn trụ cột chiến lược:
- Chuyển dịch năng lượng và năng lượng carbon thấp
- Chuyển đổi số
- An toàn, quốc phòng và an ninh
- Công nghệ cao và health transition, tiêu biểu là CEA-Leti – nơi nhiều sáng chế đã được thương mại hóa thành công, trong đó có các công nghệ y sinh phục vụ theo dõi và chẩn đoán bệnh mạn tính.
Một nội dung trọng tâm được nhấn mạnh là mô hình thang đo mức độ sẵn sàng công nghệ (Technology Readiness Level – TRL). Theo phân tích của GS. Trần Quốc Tuấn, các trường đại học và viện nghiên cứu tại Pháp cũng như Việt Nam hiện chủ yếu hoạt động ở mức TRL 1–3, tối đa đến 4, trong khi khu vực doanh nghiệp và công nghiệp tập trung ở TRL 7–9 – giai đoạn phát triển và thương mại hóa sản phẩm. Khoảng trống từ TRL 4–7 chính là “vùng trũng công nghệ”, nơi nghiên cứu hàn lâm chưa đủ nguồn lực để tiến xa, còn doanh nghiệp chưa sẵn sàng đầu tư rủi ro. Sứ mệnh cốt lõi của CEA là lấp đầy khoảng trống này thông qua đầu tư đồng bộ về nhân lực, hạ tầng nghiên cứu và quản trị đổi mới sáng tạo, tạo nền tảng vững chắc cho sản xuất công nghiệp.
Bên cạnh đó, CEA được xếp hạng Top 30/100 tổ chức đổi mới sáng tạo toàn cầu, sở hữu hệ sinh thái sáng chế mạnh mẽ, đặc biệt tại CEA-Leti. Trong lĩnh vực đào tạo, Viện INSTN trực thuộc CEA tập trung vào bốn hướng chính: kỹ thuật hạt nhân, bức xạ – y học, công nghệ mới và năng lượng carbon thấp, đóng vai trò quan trọng trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với nghiên cứu ứng dụng.
Một điểm nhấn khác của seminar là mô hình phát triển startup và spin-off từ nghiên cứu tại CEA, với tỷ lệ tồn tại lên tới 70%. Các startup này chủ yếu hình thành từ kết quả nghiên cứu (bằng sáng chế, phần mềm, know-how), dự án do chính cán bộ CEA khởi xướng hoặc hợp tác với đối tác bên ngoài. Trong mô hình này, CEA giữ quyền sở hữu trí tuệ, startup được cấp phép khai thác (độc quyền hoặc không độc quyền), CEA nắm khoảng 10% cổ phần. Đặc biệt, các nhóm khởi nghiệp được phép sử dụng hạ tầng, nguồn lực và kinh phí của CEA, đồng thời vẫn có cơ hội quay trở lại làm việc tại CEA sau hai năm, qua đó giảm thiểu rủi ro cho nhà khoa học khi khởi nghiệp.
Buổi seminar đã thu hút sự quan tâm và tham gia tích cực từ đông đảo giảng viên USTH – những nhà khoa học đang trực tiếp đóng góp vào quá trình xây dựng và phát triển Nhà trường.. Tại buổi Seminar, các giảng viên đã trao đổi, đặt nhiều câu hỏi xoay quanh khả năng vận dụng mô hình hoạt động của CEA vào bối cảnh thực tiễn của USTH. GS. Trần Quốc Tuấn đã dành thời gian trao đổi, giải đáp và tư vấn trực tiếp, góp phần tháo gỡ một số vướng mắc trong công tác quản lý và vận hành hoạt động nghiên cứu. Bên cạnh đó, Giáo sư cũng đề xuất nhiều giải pháp nhằm tăng cường liên kết với doanh nghiệp, hướng tới xây dựng cầu nối hiệu quả cho hoạt động chuyển giao công nghệ và đổi mới sáng tạo.
USTH hướng tới việc từng bước vận dụng linh hoạt những kinh nghiệm, mô hình hiệu quả từ CEA vào bối cảnh thực tiễn, đặc biệt trong quản lý nghiên cứu, bảo hộ sở hữu trí tuệ và tăng cường liên kết với doanh nghiệp. Qua đó, USTH đặt mục tiêu thúc đẩy hệ sinh thái nghiên cứu – đổi mới sáng tạo bền vững, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, năng lực nghiên cứu và vị thế của Nhà trường trong hệ thống giáo dục đại học và khoa học – công nghệ của Việt Nam.
