Chương trình “Bồi dưỡng năng lực sư phạm số và tích hợp AI trong giáo dục STEM” được xây dựng trên cơ sở định hướng đổi mới giáo dục của Bộ Giáo dục và Đào tạo, hướng tới gắn kết giáo dục STEM thực nghiệm với những kiến thức nền tảng về trí tuệ nhân tạo. Chương trình được xây dựng nhằm đào tạo các thầy cô giáo có thể sử dụng AI trong việc đổi mới phương pháp dạy học STEM sáng tạo, nhưng vẫn tuân thủ yêu cầu về đạo đức, an toàn dữ liệu và năng lực sử dụng công nghệ.
Giáo dục STEM là mô hình dạy học tích hợp các lĩnh vực Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học nhằm giúp học sinh giải quyết những vấn đề thực tiễn thông qua hoạt động trải nghiệm và sáng tạo. Thay vì tiếp cận kiến thức một cách khô khan, học sinh được tham gia quá trình quan sát hiện tượng thực tế, đặt câu hỏi, thiết kế giải pháp và chế tạo sản phẩm cụ thể. Cách tiếp cận này góp phần hình thành tư duy logic, năng lực giải quyết vấn đề, khả năng làm việc nhóm và sự hiểu biết với khoa học.
Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong xây dựng giáo trình STEM đóng vai trò như một trợ lý sư phạm số hỗ trợ giáo viên ở nhiều khâu của quá trình dạy học. AI có thể giúp phân tích mục tiêu bài học, gợi ý ý tưởng hoạt động STEM phù hợp với từng lứa tuổi và điều kiện lớp học. Từ đó, giáo trình STEM trở nên hiện đại, linh hoạt và phù hợp hơn với yêu cầu của giáo dục trong kỷ nguyên số.
1. Mục tiêu chương trình
Đối tượng đào tạo: Giáo viên các cấp
- Trang bị cho giáo viên kiến thức nền tảng về giáo dục STEM và trí tuệ nhân tạo (AI).
- Phát triển kỹ năng thiết kế bài giảng, hoạt động học tập tích hợp công nghệ mới.
- Hình thành năng lực sử dụng AI một cách có trách nhiệm, bảo đảm các giá trị đạo đức và an toàn số.
2. Kế hoạch triển khai
Hoạt động bồi dưỡng được tổ chức theo hình thức kết hợp giữa trực tiếp (workshop, thực hành tại phòng lab) và trực tuyến (video bài giảng, trợ lý ảo hỗ trợ). Thời lượng linh hoạt theo từng khóa, có phân phối chi tiết theo tuần/buổi nhằm bảo đảm hiệu quả tiếp thu của giáo viên.
Chương trình gồm 4 mô-đun cốt lõi:
| Mô-đun | Tên Mô-đun | Nội dung Offline (1 ngày) | Sản phẩm Online (Sau 7 ngày) |
| Mô-đun 1 | AI Literacy & Prompt Engineering | Bản chất AI, đạo đức số. Thành thạo kỹ thuật Prompt để trợ lý AI soạn thảo văn bản, lập kế hoạch. | 01 Bộ Prompt cá nhân & Quy trình làm việc với trợ lý AI. |
| Mô-đun 2 | Digital Pedagogy & AI Lesson Plan | Thiết kế dạy học: Dùng AI phân tích mục tiêu bài dạy (Công văn 5512/BGDĐT-GDTrH (năm 2020)), tạo bài tập cá nhân hóa, thiết kế slide/poster. | 01 Giáo án theo Công văn 5512/BGDĐT-GDTrH (năm 2020) tích hợp AI & Kho học liệu số. |
| Mô-đun 3 | AI Multimedia & STEM Integration | Làm phim bài giảng, AI tạo nhạc/ảnh/video. Cách dùng AI hỗ trợ thí nghiệm STEM và mô phỏng khoa học. | 01 Video bài giảng Multimedia hoàn chỉnh cho 1 chủ đề. |
| Mô-đun 4 | AI Mentoring & Research Support | Cách hướng dẫn học sinh dùng AI làm nghiên cứu khoa học, dự án STEM. Sử dụng AI để đánh giá năng lực học sinh. | 01 Đề cương dự án Mentor (dự kiến cho Science Fair). |
Công văn 5512/BGDĐT-GDTrH (năm 2020) hướng dẫn xây dựng kế hoạch bài dạy (giáo án) theo định hướng phát triển năng lực, áp dụng cho Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Mẫu giáo án theo 5512 gồm các hoạt động: Khởi động, Hình thành kiến thức, Luyện tập, Vận dụng, tập trung vào hoạt động của học sinh.
3. Hình thức tổ chức
Chương trình được triển khai theo quy trình 03 bước khép kín nhằm đảm bảo giáo viên nắm vững lý thuyết và thành thạo thực hành:
-
Bước 1: Huấn luyện thực chiến (Offline – 08 tiết): Tổ chức tại phòng Lab hoặc hội trường của đơn vị phối hợp.
Tập trung vào phương pháp “Cầm tay chỉ việc”, hướng dẫn thao tác trực tiếp trên các công cụ AI và thảo luận nhóm để thiết kế kịch bản dạy học ngay tại lớp.
-
Bước 2: Triển khai & Coaching (Online – 12 tiết): Giảng viên và đội ngũ Mentor đồng hành cùng giáo viên thông qua nhóm học tập (Zalo/ Google Classroom).
Giải đáp thắc mắc, hỗ trợ xử lý các lỗi kỹ thuật và góp ý cho giáo án/sản phẩm multimedia mà giáo viên đang thực hiện cho lớp học của họ.
-
Bước 3: Đánh giá & Cấp chứng nhận: Giáo viên nộp sản phẩm cuối khóa (E-Portfolio) lên hệ thống.
Sản phẩm được đánh giá tự động và bán tự động dựa trên Khung tiêu chí định lượng (Rubic) bám sát năng lực số căn cứ Quyết định số 131/QĐ-TTg ngày 25/01/2022 của Thủ tướng Chính phủ và Thông tư số 02/2025/TT-BGDĐT ngày 10/01/2025 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Khung năng lực số cho người học phổ thông.
-
Tiêu chí đạt: Học viên đạt từ 70/100 điểm trở lên dựa trên các minh chứng về tính ứng dụng của giáo án, chất lượng học liệu số và kế hoạch mentor học sinh.
4. Tiêu chí đánh giá & cấp chứng nhận
Kết quả được đánh giá dựa trên Rubric chuyên nghiệp (Thầy/Cô đạt từ 70/100 điểm sẽ được cấp chứng nhận):
-
Vai trò Mentor (40%): Thể hiện sự dẫn dắt, định hướng thay vì làm hộ học sinh.
-
Tính ứng dụng AI (30%): Sử dụng AI hiệu quả, an toàn trong từng bước thực hiện.
-
Cấu trúc sư phạm (20%): Đảm bảo tính khoa học và thực tiễn của giáo án/đề cương.
-
Hình thức trình bày (10%): Sản phẩm số chuyên nghiệp, sáng tạo.
