Diễn văn của bà Valérie Pécresse

Thứ bảy - 03/07/2010 22:24



Thưa ngài Phó Thủ tướng,

Thưa ngài Hiệu trưởng,

Thưa các thầy cô giáo

Thưa các Quý vị,

Hôm nay tôi vô cùng vinh dự được có mặt cùng quý vị tại trường Đại học Quốc gia Hà Nội, một trong những trường đại học có uy tín nhất ở châu Á,

Với 29 Trường, khoa và Viện nghiên cứu trên địa bàn thành phố và với hàng chục ngàn sinh viên của mình, trường Đại học quốc gia Hà Nội đã tạo nên một thế giới riêng, một dạng thành phố trong một siêu đô thị hoàn toàn chỉ dành cho tri thức và hiểu biết.

Được đến thăm và tìm hiểu về trường ĐHQGHN, tôi biết là sẽ không thể gặp được những biểu hiện đẹp đẽ nào hơn như ở Việt Nam : một quốc gia đang hướng tới tương lai và quyết tâm xây dựng tương lai đó với lợi thế sinh động nhất, đó là trí tuệ.

Được trao đổi với quý vị sáng nay ở đây, đối với tôi là một niềm vui và một dịp may hiếm có. Thực sự, với tôi, đây là một sự kiện đặc biệt quan trọng vì, có thể các quý vị đã biết, quan hệ hợp tác trong đào tạo đại học và khoa học giữa hai nước là trọng tâm của chuyến thăm Việt Nam lần này của Thủ tướng F. Fillon.

Chuyến thăm chính thức lần này là một sự kiện lịch sử với nhiều lý do. Trước hết, đó là chuyến thăn hữu nghị đầu tiên của một Thủ tướng Pháp. Rất nhiều bộ trưởng đồng cấp của hai nước chúng ta thường gặp nhau, hoặc tại Pháp hoặc tại Việt Nam, nhưng cho đến nay, vẫn chưa có một vị Thủ tướng nào thăm chính thức Việt Nam.

Chỉ riêng chuyến thăm lần này cũng đã nói lên một thực tế hiển nhiên : các mối quan hệ chặt chẽ gắn kết hai dân tộc chúng ta không những luôn luôn bền chặt mà còn càng ngày càng được củng cố. Tôi cho rằng, đó là một tin tuyệt vời, bởi mỗi lần đến thăm và làm việc, chúng ta lại có rất nhiều điều cùng quan tâm và rất nhiều điều cùng chia sẻ !

Chuyến thăm lần này lại càng đặc biệt hơn nữa vì nó đánh dấu một bước ngoặt mới trong quan hệ hai nước, đặc biệt trong lĩnh vực đại học và khoa học với thoả thuận liên chính phủ mà chúng ta vừa ký kết chiều nay.

Vả lại có lẽ không có nơi nào có ý nghĩa hơn là hội trường này để chúng tôi khẳng định quyết tâm của Pháp cam kết phát triển hợp tác đào tạo đại học và khoa học thành một trong những lĩnh vực tuyệt vời nhất trong quan hệ hợp tác giữa hai nước chúng ta.

Vì chính hội trường này của Đại học Đông Dương trước đây, được trang trí với bức tranh ấn tượng của hoạ sĩ Victor Tardieu, người sáng lập Trường Mỹ Thuật Đông Dương, hơn bất kỳ một bài diễn văn dài dòng nào, gợi lại rõ nét hơn quá khứ chung gắn bó lâu bền giữa hai nước chúng ta, từ nay nó sẽ là biểu tượng của «quan hệ đối tác vừa lịch sử, vừa mẫu mực».


Một quan hệ hợp tác đại học và khoa học sâu sắc


Quan hệ hợp tác đại học và khoa học giữa hai nước chúng ta luôn luôn sinh động ở nhiều phương diện, được thể hiện rõ nét qua việc thường xuyên trao đổi thành viên trong cộng đồng đại học giữa hai nước.

Với hơn 6000 sinh viên Việt Nam du học tại Pháp, trong đó có  gần 700  theo học chương trình tiến sĩ, Việt Nam là nước có cộng đồng sinh viên châu Á nhiều thứ hai ở các trường đại học Pháp.

Và ở Việt Nam, rất nhiều trường đại học có quan hệ đối tác với các trường của Pháp đã triển khai các chương trình đào tạo chất lượng cao. Về chủ đề này, tôi nghĩ đến chương trình đào tạo kỹ sư chất lượng cao mà chúng ta vừa kỷ niệm mười năm thực hiện. Với 1000 kỹ sư đào tạo tại Việt Nam được cấp bằng của Pháp, chương trình này là một phương thức hợp tác độc nhất của Pháp trên thế giới.

Tôi cũng nghĩ đến Trung tâm đào tạo quản lý Pháp-Việt, hoạt động từ năm 1992 tại Hà Nội và 1993 tại TPHCM cũng như Trung tâm đại học Pháp được khai trương năm 2006 nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày thành lập trường đại học Đông Dương, tiền thân của Đại học quốc gia Hà Nội ngày nay.

Thưa ngài Phó Thủ tướng,

Chuyến thăm công tác Việt Nam của ngài Thủ tướng F. Fillon cho phép ngài và tôi lần thứ tư hội kiến: hai lần ở Pháp và bây giờ, hai lần ở Việt Nam. Mỗi cuộc hội kiến lại cho phép chúng ta nhận ra rằng, với trách nhiệm bộ trưởng giáo dục và đại học, chúng ta  phải đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến việc chuẩn bị cho hai nước hướng tới nền kinh tế trí thức.

Nước Việt Nam có thể tự hào về thế hệ thanh niên của mình, họ là hiện thân của một nghị lực phi thường và một tiềm năng vô cùng to lớn. Là một trong những nước góp phần phát triển giới trẻ thế giới, đó là nắm trong tay những lợi thế tuyệt vời - với điều kiện hiển nhiên là phải chấp nhận thách thức : phải cung cấp cho giới trẻ những chương trình đào tạo cần thiết để họ có điều kiện thể hiện được tài năng!.

Và ở trong từng cuộc hội kiến với ngài, thưa ngài Phó Thủ Tướng, tôi đều nhận thấy ngài và tôi, chúng ta đều tin tưởng rằng đam mê tri thức và hiểu biết là nguồn gốc của mọi tiến bộ mà nhân loại đã gặt hái được trong suốt lịch sử phát triển của mình.

Niềm tin này ngày nay lại càng phát triển rộng rãi trên thế giới, khi mà mọi người đều nhận ra rằng, tương lai của chúng ta cần phải được xây dựng trên nền tảng của một xã hội tri thức trên toàn thế giới.

Niềm tin này, cũng như Việt Nam, Cộng hoà Pháp xin được cùng chia sẻ với một lý do rất giản đơn : niềm tin này được khởi đầu từ hai nước chúng ta.

Bởi vì khi nhân dân Pháp quyết tâm xoá bỏ những khác biệt về xã hội, về địa phương, và kể cả về văn hoá để cùng nhau xây dựng một quốc gia thống nhất, là lúc cần phải xây dựng một hệ thống trường lớp của toàn dân, có khả năng tập hợp, hoà đồng mọi tầng lớp nhân dân trong cả nước thành một dân tộc chung của cả quốc gia.

Đối với mỗi người Pháp, nhà trường luôn đồng nghĩa với tiến bộ : tiến bộ của từng cá nhân, nhưng cũng là tiến bộ của cộng đồng bởi vì khi tạo điều kiện cho từng thành viên trong xã hội có cơ hội học tập để phát triển năng lực và năng khiếu của mình, nhà trường cộng hoà cũng đã tạo điều kiện cho nước Pháp phát triển hơn, hiện đại hoá hơn, và nói một cách đơn giản là để cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn.

Chính từ nhà trường cộng hoà mà L. Pasteur đã trưởng thành, và sau khi phát hiện ra vi khuẩn, ông đã phát minh ra vác xanh phòng bệnh dại, tạo ra một bước phát triển nhảy vọt cho nhân loại. Phương pháp khoa học của ông đã tạo nguồn cảm hứng cho nhiều thế hệ khoa học trên thế giới, đặc biệt là những nhà nghiên cứu trong mạng lưới các Viện Pasteur, trong đó có các viện ở Hà Nội, TPHCM và Nha Trang..

Cũng chính hệ thống nhà trường này đã bồi dưỡng tài năng của G. Eiffel, tạo cho ông năng lực để dựng nên những kỳ đài được toàn thế giới ngưỡng mộ, trong số đó, cầu Long Biên ở Hà Nội là một ví dụ điển hình của tài năng.

Cuối cùng, cũng chính nhà trường này mới đây đã đào tạo GS Françoise Barre-Sinoussil, Giải thưởng Nobel Y học năm 2008, rất nổi tiếng ở Việt Nam và đã được Chính phủ Việt Nam tặng Kỷ niệm chương vì sự nghiệp y tế nhân dân.

Như vậy, lịch sử nước Pháp hiện đại gắn liền với hệ thống trường học của đất nước, và vẫn không ngừng phát triển. Thách thức của giới trẻ, cũng là thách thức của kiến thức, của tri thức, nước Pháp vẫn tiếp tục và luôn luôn chấp nhận. Và nước Pháp rất vui mừng khi biết Việt Nam, đến lượt mình cũng chấp nhận và thực hiện thách thức đó.

Vì 10 năm qua, số lượng sinh viên trong các trường đại học của quý vị đã tăng lên 10 lần. Đó là một thành tích ấn tượng đáng được chào mừng. Và tôi cũng tin chắc rằng, sự phát triển có bề sâu trong lĩnh vực đại học sẽ không bao giờ chững lại. Chính vì vậy, nên ngày nay, quý vị đang chuẩn bị đầu tư mạnh mẽ hơn cho sự nghiệp giáo dục đại học và nghiên cứu.

Dự án trường ĐHKHCNHN



Năm ngoái, thưa ngài Phó Thủ tướng, ngài đã đưa ra lời đề nghị với đầy đủ ý nghĩa của nó, khi ngài bày tỏ mong muốn là Pháp sẽ là đối tác của Việt Nam trong dự án thành lập trường ĐHKHCNHN tại Hoà Lạc.

Lời đề nghị đó, chúng tôi đã đón nhận như là biểu hiện của sự tin cậy lớn lao, sự tin cậy chỉ dành cho đối tác đã cùng chia sẽ một giai đoạn lịch sử, có thể cùng nhau hoạch định tương lai tươi sáng của dự án. Chính vì thế mà nước Pháp đã tiếp nhận lời đề nghị của quý vị để kề vai sát cánh chuẩn bị dự án thành lập một trường đại học mới với tầm vóc và uy tín quốc tế ngay trong địa phận Thủ đô của đất nước quý vị.

Trước lời đề nghị của Chính phủ Việt Nam, nhiều trường đại học có tên tuổi của Pháp đã đồng loạt trả lời. Có trên 30 trường đã tập hợp thành nhóm liên đối tác để cùng nhau chuẩn bị, xem xét những khả năng đóng góp của Pháp vào dự án này.

Việc Thủ tướng Pháp mời 2 đại diện của nhóm liên đối tác là GS L. Castex, Giám đốc trung tâm nghiên cứu và đại học - ĐH Toulouse và Guy Couarraze, Hiệu trưởng Trường ĐH Paris – Sud đang có mặt ở đây, tham gia chuyến công tác Việt Nam lần này là một biểu hiện cụ thể của mối quan tâm của Chính phủ Pháp đối với dự án thành lập ĐHKHCNHN.

Các trường ĐH Pháp sẽ tham gia dự án ĐHKHCNHN ở ba bình diện.

Trước hết là đào tạo. Như quý vị đã biết, Pháp có truyền thống lâu năm đào tạo Tiến sĩ Việt Nam. Dự án thành lập ĐHKHCNHN sẽ cho phép chúng ta tăng cường hơn nữa lĩnh vực hợp tác này, bởi vì sẽ có không dưới 400 TS VN được đào tạo ở Pháp trong vòng 10 năm tới để dần dần xây dựng đội ngũ giảng viên cho trường đại học trẻ tuổi này. Nhóm liên đối tác cũng sẽ thẩm định để triển khai ở trường các chương trình đào tạo chất lượng cao.

Bình diện thứ hai là nghiên cứu khoa học. Việc xác định 6 lĩnh vực chiến lược sẽ là tiền đề để tập hợp 6 đơn vị nghiên cứu quốc tế hỗn hợp. Các đơn vị nghiên cứu hỗn hợp này dần dần sẽ là trọng tâm của quan hệ hợp tác khoa học song phương, với một lý do rất giản đơn : các đơn vị nghiên cứu này sẽ tập trung vào các lĩnh vực nghiên cứu đa ngành có vai trò trọng yếu trong xã hội của mỗi nước : môi trường, năng lượng, công nghệ sinh học và dược lý học, hàng không và không gian vũ trụ, khoa học và công nghệ thông tin cũng như vật liệu và công nghệ nano. Có nhiều chuyên ngành trùng hợp với những ngành ưu tiên mà nước Pháp vừa đăng ký trong Chiến lược quốc gia về nghiên cứu và đổi mới.

Cuối cùng, bình diện thứ ba liên quan đến đổi mới. Đây chính là trọng tâm của dự án : điều này giải thích lý do chọn địa điểm xây dựng trường ĐHKHCN tương lai ở Khu Công nghệ Hoà Lạc. Quan hệ liên kết giữa Đào tạo-nghiên cứu và thế giới công nghiệp sẽ là chìa khoá thành công của ĐHKHCNHN. Những doanh nghiệp Pháp có mặt tại Việt Nam sẽ được mời tham gia vốn đối tác hỗ trợ trường ĐHKHCNVN.



Trường ĐH của TK 21



Thưa các quý vị,

Nước Pháp đã hào hứng đáp lại lời đề nghị của CP VN, nước Pháp đã không mảy may ngần ngại cam kết tham gia dự án thành lập trường ĐH mới này ở VN chính là vì, xét trên nhiều phương diện, trường ĐHKHCNHN tương lai giống với mô hình trường đại học thế kỷ 21 hiện nay đang được Pháp triển khai trên lãnh thổ của mình.

Như quý vị đã biết, lại một lần nữa, nước Pháp coi vấn đề các trường đại học là một ưu tiên hàng đầu của đất nước. Trước hết sẽ đầu tư cho các trường đại học và cung cấp cho các trường năng lực tài chính để tạo điều kiện thành công cho tất cả sinh viên.

Qua việc giao cho các trường quyền tự quyết, tự do sử dụng nguồn lực để đáp ứng nhu cầu riêng của sinh viên mỗi trường. Và cuối cùng, qua việc đổi mới chương trình đào tạo, đặc biệt là ở bậc Cử nhân để vừa bảo đảm thành công cho sinh viên lại vừa tạo điều kiện thâm nhập vào môi trường nghề nghiệp.

Nước Pháp đã quyết định đầu tư mạnh mẽ cho đào tạo đại học và nghiên cứu bằng cách tăng ngân sách cho lên 50% trong vòng 5 năm nhằm tạo dựng tương lai cho từng thành viên của thế hệ trẻ, và cũng bởi vì kiến thức và đổi mới chính là chìa khoá tương lai của tất cả chúng ta.

Bằng cách phổ biến tri thức trong xã hội, trau dồi tư duy sáng tạo và đổi mới chưa được đánh thức trong từng sinh viên, chúng ta sẽ chứng tỏ khả năng chấp nhận thách thức xây dựng một xã hội và một nền kinh tế trí thức mới.

Chính vì vậy, chúng ta cần cố gắng thúc đẩy hoạt động phổ biến tri thức và hiểu biết nhanh hơn nữa. Nhưng sẽ là phi lý, nếu hoạt động này chỉ dừng lại ở biên giới các quốc gia : một xã hội tri thức và hiểu biết chắc chắn không phải là một xã hội tự tách mình với thế giới, mà hoàn toàn ngược lại.

Vượt qua mọi biên giới, đó mới là sức mạnh của trường đại học thế kỷ 21.

Vượt qua biên giới của kiến thức và rào chắn của công nghệ, nhưng cũng cần phải vượt qua giới hạn của các môn khoa học.

Và lẽ dĩ nhiên, vượt qua biên giới địa lý, bởi vì ngày nay, hoạt động phổ biến tri thức và hiểu biết càng mau lẹ hơn trong phạm vi châu Âu, và chắc chắn không chỉ dừng lại ở đó. Các cơ sở đào tạo đại học và nghiên cứu luôn được khuyến khích, ủng hộ trong việc phát triển mở rộng đối tác trên toàn thế giới.

Thưa quý vị,

Điều mà chúng ta khai sinh hôm nay, chính là một mô hình tân tiến của cộng động quốc tế, một cộng đồng trí tuệ, nhiều hứa hẹn mà nhân loại chúng ta chưa từng gặp.

Hôm nay tôi được gặp mặt đông đủ các quý vị, khi mà hai quốc gia chúng ta vừa cam kết thành lập một trường đại học khoa học và công nghệ mới, tôi biết rằng hy vọng này sẽ trở thành hiện thực, nước Pháp và Việt Nam sẽ đặt những viên gạch đầu tiên cho liên minh trí tuệ này.

Xin cảm ơn quý vị.
Valérie Pécresse

Chia sẻ: